Loạt chính sách y tế có lợi cho người dân chính thức áp dụng từ năm 2026

Bước sang năm 2026, hệ thống chính sách y tế ghi nhận nhiều thay đổi quan trọng theo hướng tăng quyền lợi cho người dân và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành y tế. Trọng tâm là mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế, giảm gánh nặng tài chính khi khám chữa bệnh và cải thiện chế độ tiền lương, phụ cấp cho đội ngũ nhân viên y tế.

Mở rộng đối tượng được BHYT chi trả 100% chi phí

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi đối với hai nhóm đối tượng: người thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Cùng với đó, tỉ lệ mức hưởng BHYT cũng được điều chỉnh tăng đối với các nhóm chính sách xã hội, người dễ bị tổn thương, người có thu nhập thấp và một số đối tượng ưu tiên khác. Theo Bộ Y tế, việc mở rộng quyền lợi này nhằm giảm áp lực tài chính trong bối cảnh già hóa dân số, đồng thời bảo đảm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế công bằng cho người dân.

Khám ngoại trú trái tuyến tỉnh được thanh toán 50%

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT, từ ngày 1/7/2026, người bệnh tự đi khám chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản có điểm từ 50 đến dưới 70 điểm sẽ được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng.

Cũng từ thời điểm này, khi khám ngoại trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản được xác định là tuyến tỉnh hoặc tuyến trung ương trước ngày 1/1/2025, người bệnh được thanh toán 50% mức hưởng, thay vì không được thanh toán như quy định hiện hành. Quy định tương tự cũng áp dụng đối với khám ngoại trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp chuyên sâu, là bệnh viện tuyến tỉnh trước ngày 1/1/2025.

Giảm mức đóng BHYT cho học sinh, sinh viên

Từ ngày 1/1/2026, mức đóng BHYT của học sinh, sinh viên được điều chỉnh theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP. Theo đó, mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức tham chiếu, nhưng ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%, tăng so với mức hỗ trợ 30% trước đây.

Với mức đóng này, tổng số tiền BHYT một học sinh, sinh viên phải đóng trong một năm là 1.263.600 đồng; sau hỗ trợ, số tiền thực tế tối đa chỉ còn 631.800 đồng/năm.

Riêng tại TP.HCM, từ cuối năm 2025, thành phố đã triển khai chính sách hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho học sinh và người cao tuổi. Với hơn 2 triệu học sinh trên địa bàn, ngân sách địa phương hỗ trợ thêm 50%, kết hợp với 50% từ ngân sách Trung ương, giúp các đối tượng này được miễn đóng BHYT hoàn toàn.

Bác sĩ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng

Từ ngày 1/1/2026, chế độ tiền lương đối với cán bộ, nhân viên y tế được điều chỉnh theo lộ trình cải cách chính sách tiền lương. Nhiều chức danh chuyên môn y tế sẽ được xếp lương khởi điểm từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng, thay vì bậc 1 như trước.

Các chức danh áp dụng gồm bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ. Quy định này nhằm phản ánh đúng thời gian đào tạo dài và tính chất đặc thù của nghề y.

Ngoài ra, nhân viên y tế trực tiếp làm việc trong các lĩnh vực có áp lực và rủi ro cao như tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề ở mức 100%. Đối với nhân viên y tế công tác tại trạm y tế xã và y tế dự phòng, mức phụ cấp tối thiểu là 70%, riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng đặc biệt khó khăn được hưởng mức 100%.

Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng

Theo Luật Dân số đã được Quốc hội thông qua, từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng thêm 1 tháng so với quy định hiện hành. Lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc.

Ngoài ra, người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên khi mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội, nhằm góp phần duy trì mức sinh thay thế trong bối cảnh già hóa dân số.

Ngân sách chi trả khám sức khỏe định kỳ

Theo Luật Phòng bệnh, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc phát hiện sớm bệnh tật ít nhất một lần mỗi năm. Kinh phí cho hoạt động này do ngân sách Nhà nước và quỹ BHYT chi trả.

Chính sách này đánh dấu bước chuyển quan trọng của hệ thống y tế từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, đồng thời mở đầu lộ trình miễn chi phí khám chữa bệnh cơ bản cho các nhóm ưu tiên trong những năm tiếp theo.