Sau hơn bảy năm triển khai, Nghị định số 76/2018/NĐ-CP đã góp phần tạo hành lang pháp lý cho việc thực thi Luật Chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, trước những thay đổi nhanh chóng của thực tiễn và hệ thống pháp luật liên quan, nhiều quy định ưu đãi, hỗ trợ chuyển giao công nghệ bộc lộ sự chậm cập nhật, thiếu đồng bộ, chưa tạo được động lực đủ mạnh để thúc đẩy doanh nghiệp và tổ chức khoa học - công nghệ tham gia sâu vào quá trình chuyển giao, làm chủ và đổi mới công nghệ. Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 76 được xem là yêu cầu cấp thiết.
Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, quá trình rà soát việc thực hiện Nghị định 76/2018/NĐ-CP cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều nội dung hướng dẫn đã không còn phù hợp với các quy định mới của Luật Chuyển giao công nghệ cũng như Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ được Quốc hội thông qua. Một số cơ chế hỗ trợ còn dàn trải, thủ tục phức tạp, thiếu tính kết nối với các chính sách đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp, khiến hiệu quả khuyến khích chuyển giao công nghệ chưa đạt như kỳ vọng.
Trên cơ sở đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn biện pháp tổ chức thi hành Luật Chuyển giao công nghệ số 07/2017/QH14 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ số 115/2025/QH15. Dự thảo được xây dựng với mục tiêu khắc phục những bất cập của Nghị định 76, đồng thời cụ thể hóa kịp thời các quy định mới của luật, qua đó tạo lập cơ chế hỗ trợ thống nhất, rõ ràng và khả thi hơn.
Theo dự thảo, Nhà nước sẽ tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp có dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư hoặc triển khai tại địa bàn ưu đãi đầu tư khi tiếp nhận công nghệ từ các tổ chức khoa học và công nghệ. Điều kiện để được hưởng hỗ trợ là doanh nghiệp phải có dự án thuộc diện ưu đãi theo quy định của pháp luật về đầu tư, có hợp đồng chuyển giao công nghệ hoặc Giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ trong trường hợp bắt buộc đăng ký, và công nghệ được nhận chuyển giao phải phục vụ trực tiếp cho dự án ưu đãi đầu tư.
Hình thức hỗ trợ cũng được thiết kế linh hoạt hơn, bao gồm hỗ trợ lãi suất vay vốn để triển khai hoạt động chuyển giao công nghệ, hỗ trợ kinh phí thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn có thể được hỗ trợ trực tiếp thông qua các chương trình phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp và cộng đồng.
Nội dung hỗ trợ được định hướng tập trung vào các hoạt động cải tiến, ứng dụng và đổi mới công nghệ, nhằm khai thác tối đa hiệu suất của công nghệ được chuyển giao, nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Theo đó, doanh nghiệp có thể được ưu tiên tham gia các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hình thức tuyển chọn hoặc giao trực tiếp. Đồng thời, dự thảo cũng mở rộng cơ chế hỗ trợ thuê chuyên gia tư vấn để đánh giá, hiệu chỉnh thiết bị, quy trình công nghệ, dây chuyền sản xuất, cũng như đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ và phát triển công nghệ sau chuyển giao.
Không chỉ doanh nghiệp, dự thảo Nghị định còn quy định rõ phạm vi hỗ trợ đối với các chủ thể tham gia thị trường chuyển giao công nghệ. Đối tượng được hưởng chính sách bao gồm doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và các tổ chức sở hữu công nghệ; các doanh nghiệp, tổ chức tiếp nhận công nghệ để ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ; cùng với đó là các tổ chức khoa học và công nghệ, tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ tham gia tư vấn, môi giới, xúc tiến và hỗ trợ chuyển giao công nghệ.
Đáng chú ý, dự thảo xác định hoạt động chuyển giao công nghệ là một trong những lĩnh vực ưu tiên trong các cơ chế tài chính của Nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc hỗ trợ tài chính sẽ được thực hiện thông qua các quỹ và hình thức hỗ trợ hiện hành như Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các bộ, ngành, địa phương, cùng các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Các nội dung chi hỗ trợ tập trung cho việc triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hoạt động tư vấn, môi giới, xúc tiến, kết nối cung - cầu công nghệ; đánh giá, thẩm định, đào tạo và các hoạt động hỗ trợ phục vụ quá trình chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, dự thảo cũng làm rõ nguyên tắc không hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực Nhà nước và đúng mục tiêu khuyến khích đổi mới công nghệ.
Việc sửa đổi, hoàn thiện Nghị định 76 được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mới cho thị trường khoa học và công nghệ, tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuyển giao, góp phần nâng cao năng lực công nghệ của doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.
