Trong nhiều ngày liên tiếp, bầu không khí tại Hà Nội và hàng loạt tỉnh, thành miền Bắc rơi vào tình trạng suy giảm nghiêm trọng, khiến người dân phải sống chung với lớp sương mù ô nhiễm dày đặc ngay từ sáng sớm. Các số liệu quan trắc mới nhất cho thấy mức độ ô nhiễm không chỉ dừng lại ở ngưỡng cảnh báo mà đã gây tác động rõ rệt tới sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các nhóm nhạy cảm.
Sáng 28/1, hệ thống theo dõi chất lượng không khí ghi nhận chỉ số AQI tại Hà Nội lên tới 165, thuộc mức “không lành mạnh”. Với chỉ số này, Thủ đô tạm thời đứng thứ 8 trong danh sách các đô thị ô nhiễm không khí nhất thế giới tại thời điểm được cập nhật. Tình trạng sương mù pha lẫn bụi mịn bao phủ nhiều khu vực nội đô khiến tầm nhìn bị hạn chế, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch.
Theo dữ liệu quan trắc lúc 9h của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), phần lớn các điểm đo trên địa bàn Hà Nội ghi nhận chất lượng không khí dao động từ mức trung bình đến kém. Nhiều khu vực tập trung đông dân cư, mật độ giao thông cao đều nằm trong nhóm có nguy cơ ảnh hưởng xấu tới sức khỏe nếu người dân tiếp xúc ngoài trời trong thời gian dài.
Tại một số điểm nóng, chỉ số AQI vượt xa ngưỡng an toàn. Khu vực cổng Parabol - Đại học Bách khoa Hà Nội ghi nhận AQI ở mức 142. Trên trục đường Hoàng Quốc Việt, con số này tăng lên 167, trong khi khu đô thị Ciputra chạm ngưỡng 165. Đây đều là mức “kém”, đồng nghĩa với việc trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người mắc bệnh nền hô hấp, tim mạch cần hạn chế các hoạt động ngoài trời để tránh rủi ro sức khỏe.
Ngay cả những khu vực có chất lượng không khí thấp hơn cũng chưa thực sự an toàn. Công viên Nhân Chính, trên tuyến đường Khuất Duy Tiến, ghi nhận AQI 91, thuộc ngưỡng trung bình, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ nếu tình trạng này kéo dài. Điều này cho thấy ô nhiễm không khí đang bao trùm trên diện rộng, không còn giới hạn ở một vài điểm cục bộ.
Không chỉ Hà Nội, nhiều địa phương khác tại miền Bắc cũng đang chịu ảnh hưởng tương tự. Các trạm quan trắc ở Hưng Yên, Hải Phòng và Quảng Ninh đồng loạt ghi nhận chất lượng không khí ở mức kém trong những ngày gần đây. Phạm vi ô nhiễm mở rộng cho thấy đây không phải hiện tượng nhất thời mà là hệ quả của những điều kiện thời tiết bất lợi kéo dài.
Theo phân tích của các chuyên gia môi trường, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ đặc điểm thời tiết giai đoạn giao mùa. Khi không khí lạnh suy yếu, gió lặng, kết hợp với hiện tượng nghịch nhiệt, các chất ô nhiễm, đặc biệt là bụi mịn PM2.5 bị “nhốt” lại ở tầng không khí thấp, không thể khuếch tán lên cao. Điều này khiến nồng độ ô nhiễm tăng nhanh, tạo nên lớp sương mù dày đặc thường xuất hiện vào ban đêm và sáng sớm.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi được nhiều người quan tâm là tình trạng này sẽ kéo dài đến khi nào. Hệ thống dự báo chất lượng không khí Hà Nội nhận định, ô nhiễm có khả năng duy trì đến khoảng thứ Năm tuần này. Nguyên nhân là do trong vài ngày tới, một đợt không khí lạnh có cường độ mạnh dự kiến tràn xuống miền Bắc. Khi đó, gió sẽ hoạt động mạnh hơn, tăng cường đối lưu không khí và giúp các chất ô nhiễm được khuếch tán.
Nếu diễn biến thời tiết đúng như dự báo, chất lượng không khí tại Hà Nội và nhiều địa phương lân cận có thể được cải thiện rõ rệt sau đó, với nhiều khu vực quay trở lại ngưỡng trung bình trong vài ngày tiếp theo.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo, trong thời gian chờ đợi sự “giải cứu” từ không khí lạnh, người dân cần chủ động các biện pháp bảo vệ sức khỏe như hạn chế ra ngoài khi AQI ở mức cao, sử dụng khẩu trang đạt chuẩn và theo dõi thường xuyên các bản tin chất lượng không khí.
