EU thông qua dự luật toàn diện đầu tiên trên thế giới về Trí tuệ nhân tạo

Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua quy định toàn diện đầu tiên trên thế giới nhằm quản lý trí tuệ nhân tạo sau nhiều cuộc đàm phán khó khăn. Dự luật kỳ vọng tạo điều kiện phát triển một thị trường chung cho các ứng dụng AI hợp pháp, an toàn và đáng tin cậy cũng như ngăn chặn sự phân mảnh của thị trường.
du-luat-tri-tue-nhan-tao-03-1707621556.jpg
Đạo luật AI của EU có thể trở thành tiêu chuẩn toàn cầu trên thực tế cho trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa)

Việc thông qua các quy tắc AI có ý nghĩa lịch sử

Ngày 3/2 vừa qua, 27 quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu (EU) đã phê duyệt các quy tắc mang tính bước ngoặt về thỏa thuận quản lý trí tuệ nhân tạo (AI).

Các quốc gia và nhà lập pháp EU đã đồng ý về một bộ quy tắc dự thảo vào tháng 12/2023, được coi là luật toàn diện đầu tiên trên thế giới để quản lý AI và việc phê duyệt này lẽ ra chỉ mang tính hình thức.

Tuy nhiên, một số quốc gia, trong đó có Pháp và Đức, đã bày tỏ ý kiến làm dấy lên lo ngại luật AI sẽ thất bại trong giai đoạn cuối và dẫn đến một vòng đàm phán mới về nội dung của luật. Các quan chức EU cuối cùng đã ký vào văn bản này trong cuộc họp diễn ra hôm 2/2 ở Brussels (Bỉ) sau khi những lo ngại của Pháp và Đức được xoa dịu.

Ủy viên phụ trách thị trường nội khối của EU Thierry Breton nhận định, việc thông qua các quy tắc AI có ý nghĩa lịch sử. ChatGPT đã chứng minh những tiến bộ chóng mặt của AI và cho thấy, công nghệ này có tính sáng tạo, dù đặt ra nhiều mối đe dọa nhưng cũng mở ra những cơ hội mới.

Nghị viện châu Âu sẽ bỏ phiếu về văn bản này vào tháng 3 hoặc tháng 4, sau đó sẽ được chính thức phê duyệt vào tháng 5. Tuy nhiên, luật này sẽ không có hiệu lực ngay lập tức. Một số quy tắc sẽ được áp dụng trong vòng 6 tháng, trong khi các yếu tố khác sẽ có hiệu lực sau 2 năm.

du-luat-tri-tue-nhan-tao-01-1707621595.jpg
Việc thông qua các quy tắc AI có ý nghĩa lịch sử.(Ảnh minh họa)

Tạo "sân chơi" các ứng dụng AI

Tháng 4/2021, Ủy ban châu Âu (EC) đã đề xuất khung pháp lý đầu tiên của EU đối với AI. Đề xuất này nhằm tập trung vào một số mục tiêu cụ thể như bảo đảm để các hệ thống AI được đưa vào thị trường EU tuân thủ luật pháp hiện hành của khối, bảo đảm sự chắc chắn về mặt pháp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư và đổi mới AI, tăng cường quản trị và thực thi hiệu quả luật pháp EU về các quyền cơ bản và yêu cầu an toàn cho hệ thống AI, tạo điều kiện phát triển một thị trường chung cho các ứng dụng AI hợp pháp, an toàn và đáng tin cậy cũng như ngăn chặn sự phân mảnh của thị trường.

Theo dự luật, EC đề xuất thiết lập các tiêu chí phân loại các hệ thống AI dựa trên mức độ rủi ro mà chúng có thể gây ra cho người dùng, gồm các cấp độ: Rủi ro không thể chấp nhận được, rủi ro cao, rủi ro hạn chế, rủi ro thấp. Việc không tuân thủ các quy định có thể dẫn đến mức phạt từ 35 triệu euro hoặc 7% doanh thu toàn cầu, tùy thuộc hành vi vi phạm và quy mô của các công ty. EP cũng đã đề xuất thành lập Văn phòng AI, một cơ quan mới của EU để hỗ trợ việc áp dụng hài hòa đạo luật AI, cung cấp hướng dẫn và điều phối các cuộc điều tra chung xuyên biên giới.

Trước đó, công ty phần mềm doanh nghiệp SAP (Đức) thông báo sẽ chi 2 tỷ euro (khoảng 2,2 tỷ USD) trong năm nay cho việc chuyển đổi, bao gồm các chương trình tái đào tạo và mua đứt các công ty. SAP cho rằng quyết định này là cần thiết để chuẩn bị cho tăng trưởng doanh thu mạnh trong tương lai.

Theo kế hoạch, một bộ phận đáng kể lực lượng lao động, hơn 7% trong số 108.000 lao động, sẽ bị ảnh hưởng. Đa phần trong số gần 8.000 vị trí việc làm bị ảnh hưởng đó dự kiến sẽ được áp dụng các chương trình nghỉ việc tự nguyện và được tái đào tạo kỹ năng nội bộ.

Khi thực hiện tái đầu tư, SAP dự kiến sẽ kết thúc năm 2024 với lực lượng lao động tương tự như mức hiện nay. Giám đốc điều hành (CEO) Christian Klein cho hay SAP sẽ mở ra một chương mới. Với chương trình chuyển đổi, SAP sẽ đẩy mạnh chuyển hướng đầu tư sang các lĩnh vực tăng trưởng mang tính chiến lược mà trước hết là AI. SAP tin tưởng vào triển vọng của năm 2024.

SAP là công ty mới đây nhất dành ưu tiên cho AI, khi AI tạo sinh, công nghệ được sử dụng cho các nền tảng quen thuộc như ChatGPT, làm khuấy đảo thế giới.

Trong khi đó, CEO của OpenAI, ông Sam Altman có kế hoạch huy động hàng tỷ USD cho một liên doanh nhằm thiết lập một mạng lưới các nhà máy sản xuất chip. Các nguồn tin cho biết ông Altman đã đàm phán với một số nhà đầu tư tiềm năng với hy vọng huy động được số tiền đủ lớn cần thiết cho việc xây dựng các nhà máy chế tạo chip (thường được gọi là fabs).

Theo nguồn tin, dự án sẽ liên quan đến việc hợp tác với các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới và mạng lưới các nhà máy sẽ có phạm vi toàn cầu.

Việc sản xuất chip thường rất tốn kém. Chúng cũng đòi hỏi một lượng lớn tài nguyên thiên nhiên, bên cạnh hàng tỷ USD tài trợ. Chi phí đã tăng lên trong những năm qua khi công nghệ sản xuất chip sử dụng trong các ứng dụng AI ngày một tiên tiến.

Các nguồn tin cho biết tập đoàn công nghệ G42 có trụ sở tại Abu Dhabi, Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và tập đoàn SoftBank (Nhật Bản) nằm trong số các công ty đã tổ chức thảo luận với OpenAI. Nhưng các cuộc đàm phán vẫn còn trong giai đoạn sơ bộ và danh sách đầy đủ các đối tác và nhà tài trợ có liên quan vẫn chưa được thiết lập.

Trong khi đó, theo các chuyên gia, nhu cầu chip trên toàn cầu, chủ yếu cho các trung tâm dữ liệu liên quan đến AI và lĩnh vực xe điện (EV), được cho là sẽ bắt đầu phục hồi vào quý II/2024, khi các nhà sản xuất chip lớn tăng sản lượng, từ đó thúc đẩy kinh tế toàn cầu.

Nikkei đã khảo sát 10 tổ chức và các cá nhân, trong đó có các cơ quan nghiên cứu, các nhà phân tích và các công ty giao dịch, để đánh giá về cung và cầu về chip trong năm nay trên thang 5 điểm trong mỗi quý, từ dư cung đến thiếu cung theo từng loại và mức sử dụng.

du-luat-tri-tue-nhan-tao-02-1707621628.jpg
80% các công ty trên toàn cầu sẽ sử dụng AI tạo sinh trong hoạt động kinh doanh vào năm 2026.(Ảnh minh họa)

80% các công ty trên toàn cầu sẽ sử dụng AI

Theo công ty nghiên cứu Gartner (Mỹ), 80% các công ty trên toàn cầu sẽ sử dụng AI tạo sinh trong hoạt động kinh doanh vào năm 2026, tăng so với tỷ lệ chưa đến 5% vào năm 2023. Microsoft, Amazon.com và các công ty khác sẽ tăng các dịch vụ AI.

Trong khi đó, theo doanh nghiệp nghiên cứu thị trường Statista (Đức), giá trị thị trường chip AI được dự báo tăng lên 119,4 tỷ USD vào năm 2027, chiếm gần 20% thị trường chip toàn cầu.

Nhà phân tích Akira Minamikawa của Omdia cho rằng AI sẽ được sử dụng cho điện thoại thông minh và máy tính cá nhân. Đầu tư liên quan đến AI tạo sinh sẽ phục hồi và và thúc đẩy đáng kể tăng trưởng của thị trường chip.

Còn The World Semiconductor Trade Statistics, một tổ chức thống kê ngành công nghiệp do các nhà sản xuất chip lớn thành lập cho hay, thị trường bán dẫn toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng 13,1% vào năm 2024 lên mức kỷ lục 588,36 tỷ USD sau đợt sụt giảm trong năm nay, nhờ nhu cầu ngày càng tăng về chip AI.

Xét theo sản phẩm, chip nhớ sẽ dẫn đầu mức tăng trưởng chung của thị trường vào năm 2024, với doanh số dự kiến sẽ tăng 44,8% so với một năm trước đó. Thị trường chip logic được dự đoán sẽ tăng trưởng 9,6% trong khi thị trường chip cảm biến hình ảnh dự kiến sẽ tăng 1,7%.

Còn xét theo khu vực, châu Mỹ dự kiến sẽ có mức tăng trưởng lớn nhất vào năm 2024 với khả năng tăng 22,3%. Thị trường châu Á-Thái Bình Dương, nơi có nhiều công ty đặt cơ sở sản xuất điện thoại thông minh và máy tính cá nhân, được dự đoán sẽ tăng trưởng 12%./.

Bình Nguyên