Cuối năm, khi gió lạnh tràn về, mang theo cái rét khô đặc trưng của vùng cao núi đá, chúng tôi có mặt tại những địa phương từng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi mưa lũ hồi tháng 10/2025 ở Tuyên Quang. Cảnh vật nơi đây vẫn còn dấu vết của thiên tai, nhưng điều dễ nhận thấy hơn cả là sự bình tâm đã trở lại trên gương mặt của người dân.
Ở nhiều bản làng, tiếng máy nông cụ vang lên thay cho âm thanh hỗn độn của đất đá sạt lở ngày nào. Trâu bò lại được thả ra đồng, khói bếp chiều vương trên những mái nhà vừa kịp sửa sang. Những sinh hoạt đời thường ấy, tưởng chừng giản dị, lại là minh chứng rõ ràng nhất cho quá trình hồi phục của vùng lũ.
Tại xã Thuận Hòa, nơi chịu thiệt hại ước tính trên 40 tỷ đồng, hậu quả của mưa lũ vẫn còn hiện diện trên những tuyến đường vừa được gia cố tạm thời, những lòng suối còn ngổn ngang đá tảng. Song, điều dễ thấy là nhịp sống sản xuất đã được khôi phục. Các tuyến giao thông cơ bản thông suốt, xe chở vật liệu xây dựng, cây giống, con giống nối nhau về bản, tạo nên không khí tất bật của những ngày cuối năm. Với người dân Thuận Hòa, đây không chỉ là hình ảnh quen thuộc mà còn là chỗ dựa sinh kế sau thiên tai.
Trao đổi với phóng viên, ông Lê Đức Dương, Phó Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa cho biết: “Bên cạnh việc hỗ trợ nhân dân khôi phục nhà ở, ổn định sinh hoạt, xã tập trung khuyến khích phát triển chăn nuôi, nhất là đàn bò vàng Hà Giang. Đây là vật nuôi truyền thống, là thương hiệu, giúp người dân có nguồn thu ổn định, yên tâm vươn lên sau thiên tai và chủ động chuẩn bị cho dịp Tết.”
Đến thăm thôn Mịch A, những vệt bùn còn hằn trên tường nhà, thân cây như nhắc nhớ về đợt ngập lụt dữ dội. Giữa không gian ấy, ngôi nhà mới của gia đình ông Nguyễn Lưu Niệm hiện lên vững chãi. Từ đống đổ nát sau lũ, căn nhà được dựng lại nhờ 60 triệu đồng hỗ trợ của Ủy ban MTTQ tỉnh Tuyên Quang cùng sự chung tay của chính quyền và bà con trong thôn.
Ngồi trong căn nhà mới, ông Niệm không giấu được niềm vui: “Có nhà ở chắc chắn, có bò để làm ăn, gia đình tôi yên tâm lắm. Tết này không còn lo thiếu thốn như trước, chỉ mong năm mới làm ăn khá hơn.”
Rời Thuận Hòa, chúng tôi tiếp tục đến xã biên giới Lao Chải. Những con đường liên thôn từng bị sạt lở nay đã được khắc phục, việc đi lại thuận tiện hơn. Trên nương, trên ruộng, người dân tranh thủ dọn dẹp đất đá, chuẩn bị cho vụ sản xuất mới khi mùa xuân cận kề.
Ngôi trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Lao Chải từng bị ảnh hưởng nặng nề bởi mưa lũ nay đã được gia cố các hạng mục thiết yếu, hoạt động dạy và học trở lại bình thường. Trong cái lạnh vùng cao, tiếng đọc bài của học sinh vang lên đều đặn, mang theo sự yên tâm cho phụ huynh nơi vùng biên.
Những ngày giáp Tết, bà con Lao Chải vừa lo che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn cho gia súc, vừa chuẩn bị lương thực cho gia đình. Ngô phơi trước hiên, thịt treo trên gác bếp, bếp lửa đỏ hồng trong gian nhà nhỏ, những hình ảnh quen thuộc báo hiệu một cái Tết đang đến rất gần.
Theo ông Nông Khánh Toàn, Chủ tịch UBND xã Lao Chải: sau thiên tai, đời sống nhân dân đã cơ bản ổn định, sản xuất từng bước phục hồi, lương thực, thực phẩm được chuẩn bị đầy đủ, hướng tới mục tiêu để bà con đón Tết an lành, đủ đầy và vững tin vào năm mới.
Ở vùng thấp hơn, xã Vị Xuyên khoác lên mình diện mạo khác hẳn so với những ngày sau lũ. Trên các cánh đồng từng bị ngập sâu, nông dân khẩn trương làm đất, chỉnh trang bờ thửa, chuẩn bị sản xuất vụ Đông Xuân 2026. Những ruộng rau xanh mướt, vườn hoa cúc, hoa lay ơn vào vụ tạo nên gam màu tươi sáng cho vùng quê vừa trải qua thiên tai.
Người dân vùng lũ ở xã Vị Xuyên (Tuyên Quang) xuống đồng chăm sóc hoa vụ Tết.
Bà Nguyễn Thị Trường, thôn Làng Nùng, xã Vị Xuyên chia sẻ: “Trận lũ vừa qua khiến ruộng đồng, hoa màu của nhiều gia đình bị ngập sâu, thiệt hại rất lớn. Sau lũ, bà con tập trung trồng lại rau màu, hoa Tết. Giờ cây cối lên xanh, có thu nhập từ bán rau, bán hoa nên cuộc sống dần ổn định, Tết này cũng yên tâm hơn.”
Không chỉ tập trung khôi phục sản xuất, chính quyền xã Vị Xuyên còn ưu tiên công tác an sinh xã hội. Các hộ bị thiệt hại nặng, gia đình chính sách, hộ nghèo được rà soát, hỗ trợ kịp thời.
Ông Nguyễn Tiến Hùng, Chủ tịch UBND xã Vị Xuyên nhấn mạnh: “Mục tiêu của xã là không để hộ nào thiếu đói sau lũ lụt và trong dịp Tết, để mọi người dân đều được đón Tết an toàn, ấm áp và yên tâm bước vào năm mới.”
Khi chiều muộn buông xuống trên những triền núi Tuyên Quang, sương mỏng lại len qua các bản làng, phủ nhẹ lên những mái nhà vừa kịp sửa sang sau lũ. Bếp lửa được nhóm lên, khói lam bảng lảng hòa vào không gian yên tĩnh của vùng cao, mang theo cảm giác ấm áp rất riêng của những ngày cuối năm.
Thiên tai đã đi qua, để lại không ít mất mát, nhưng cũng từ đó, sự gắn kết giữa chính quyền, Mặt trận và người dân thêm bền chặt. Trên những cánh đồng đang hồi sinh, trong những ngôi nhà ấm hơi người, niềm tin được khơi lại từng ngày. Một cái Tết không cầu kỳ, không rộn ràng, nhưng đủ đầy nghĩa tình đang lặng lẽ đến gần mở ra hy vọng về một năm mới bình yên hơn trên những miền quê từng chịu nhiều thử thách.
