Từ 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng

Nhằm bảo vệ quyền lợi cho lao động nữ và góp phần duy trì mức sinh thay thế, thời gian qua Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách mới liên quan đến dân số và an sinh xã hội. Theo đó, chế độ thai sản năm 2026 sẽ có nhiều thay đổi theo hướng có lợi cho người lao động, đặc biệt là lao động nữ sinh con thứ hai.

Theo Luật Dân số 2025 được Quốc hội thông qua ngày 10.12.2025, phụ nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng kể từ ngày 1.7.2026. Quy định này được cụ thể hóa tại Điều 14 Dự thảo Luật Dân số 2025, trong đó nêu rõ: “Trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con”.

Bên cạnh việc tăng thời gian nghỉ thai sản, Luật Dân số 2025 còn đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ khác nhằm khuyến sinh và ổn định quy mô dân số.

Cụ thể, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người khi sinh con được hỗ trợ tài chính; phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế được hỗ trợ tài chính; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được hưởng chính sách hỗ trợ; đồng thời, người có từ 2 con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Như vậy, kể từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ chính thức được tăng thêm 1 tháng nghỉ thai sản, nâng tổng thời gian nghỉ lên 7 tháng theo quy định mới.

Về mức trợ cấp thai sản, khoản 1 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định trợ cấp thai sản một tháng của người lao động bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Trường hợp người lao động chưa đóng đủ 6 tháng thì mức hưởng được tính theo bình quân tiền lương của các tháng đã đóng.

Trợ cấp thai sản theo ngày được xác định bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày hoặc 30 ngày, tùy từng trường hợp cụ thể. Đối với lao động nữ mang thai hộ hoặc nhờ mang thai hộ, mức trợ cấp cũng được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trước khi nghỉ việc.

Theo quy định, từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nam được nghỉ chăm vợ 10 ngày làm việc. Tiền thai sản trong thời gian nghỉ sinh của lao động nữ được tính theo Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với công thức: mức hưởng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng trước khi nghỉ, nhân với số tháng nghỉ theo quy định. Trường hợp sinh đôi thì thời gian hưởng được tính tương ứng theo số tháng tăng thêm.

Ngoài khoản tiền hưởng hằng tháng, người lao động còn được nhận trợ cấp một lần khi sinh con theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội. Theo đó, mức trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 2 lần mức tham chiếu, tương ứng 4.680.000 đồng; trường hợp sinh đôi, mức trợ cấp là 4 lần mức tham chiếu, tương ứng 9.360.000 đồng.

Nếu lao động nữ sinh con nhưng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp một lần thì người chồng sẽ được hưởng khoản trợ cấp này, với điều kiện đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi vợ sinh con.

Liên quan đến thời gian giải quyết và chi trả tiền thai sản, Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất là 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ thai sản.

Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, người sử dụng lao động phải lập danh sách và nộp hồ sơ cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Trường hợp người lao động thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc không còn người sử dụng lao động thì nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

Theo quy định, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết chế độ thai sản trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người sử dụng lao động hoặc 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động. Như vậy, nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, người lao động sẽ nhận được tiền thai sản trong thời hạn nêu trên.