Việc bảo vệ thông tin bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vừa được Chính phủ thiết lập lại bằng một khuôn khổ pháp lý mới, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn chặt với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia.
Ngày 19/01/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 137/QĐ-TTg ban hành Danh mục bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Quyết định này chính thức có hiệu lực kể từ ngày ký và thay thế các quy định trước đây, bao gồm Quyết định số 1294/QĐ-TTg ngày 24/8/2020 và một phần Quyết định số 2238/QĐ-TTg ngày 29/12/2020. Việc ban hành danh mục mới được xem là bước cập nhật quan trọng, phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh của khoa học - công nghệ cũng như yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia trong giai đoạn mới.
Theo Quyết định 137, thông tin bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ được phân loại theo ba cấp độ: Tuyệt mật, Tối mật và Mật, tương ứng với mức độ ảnh hưởng và tầm quan trọng đối với quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.
Ở cấp độ cao nhất là Tuyệt mật, danh mục bao gồm các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt, cũng như các chương trình khoa học - công nghệ quốc gia có vai trò trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh. Đây là những thông tin mang tính quyết định đối với năng lực phòng thủ, khả năng tác chiến và bảo vệ Tổ quốc. Các tài liệu thuộc nhóm này không chỉ giới hạn ở nội dung chuyên môn mà còn bao gồm toàn bộ hồ sơ liên quan trong suốt vòng đời của nhiệm vụ, từ chương trình, thuyết minh, báo cáo tiến độ, báo cáo tổng hợp, báo cáo kết quả, sản phẩm khoa học - công nghệ cho đến báo cáo thẩm định, quyết định phê duyệt, hợp đồng giao nhiệm vụ và các văn bản phục vụ công tác tổ chức triển khai, đánh giá hiệu quả.
Cấp độ Tối mật được áp dụng đối với các nhiệm vụ và chương trình khoa học - công nghệ có tác động trực tiếp đến quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia nhưng chưa đến mức Tuyệt mật. Các loại tài liệu cần bảo vệ ở cấp độ này về cơ bản tương tự như nhóm Tuyệt mật, bao phủ đầy đủ các khâu từ xây dựng, phê duyệt cho đến thực hiện và đánh giá kết quả. Việc phân định rõ giữa hai cấp độ cao này giúp tăng cường kiểm soát thông tin nhạy cảm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý và bảo vệ bí mật nhà nước.
Trong khi đó, cấp độ Mật tập trung vào các thông tin mang tính định hướng, chính sách và phối hợp liên ngành. Cụ thể, các báo cáo, tờ trình, văn bản xin ý kiến liên quan đến chủ trương, chính sách mới trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ quốc phòng, an ninh đều thuộc phạm vi bảo vệ. Bên cạnh đó, các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chương trình phối hợp giữa Bộ Khoa học và Công nghệ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cũng được xếp vào nhóm này.
Không chỉ dừng lại ở các chương trình cấp trung ương, danh mục bí mật nhà nước còn bao trùm thông tin về các nhiệm vụ và chương trình khoa học - công nghệ quốc gia, chương trình của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nếu các nội dung đó liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, chủ quyền lãnh thổ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc hoặc những vấn đề kinh tế - xã hội, y tế đặc biệt quan trọng có ảnh hưởng lớn đến lợi ích quốc gia, dân tộc.
Việc ban hành Quyết định 137/QĐ-TTg không chỉ nhằm thay thế các văn bản cũ, mà còn thể hiện sự chủ động của Chính phủ trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ bí mật nhà nước trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Trong bối cảnh khoa học - công nghệ ngày càng trở thành trụ cột của phát triển và an ninh quốc gia, việc xác định rõ phạm vi, cấp độ và đối tượng thông tin cần bảo vệ được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời hạn chế rủi ro lộ, lọt thông tin nhạy cảm có thể gây phương hại đến lợi ích quốc gia.
