Trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định từ bên ngoài lẫn nội tại, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) xác định ưu tiên hàng đầu trong điều hành năm 2026 là kiểm soát lạm phát ở mức bình quân khoảng 4,5%, qua đó góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững.
Theo Chỉ thị số 1 của Thống đốc NHNN, chính sách tiền tệ sẽ được điều hành theo hướng chủ động, linh hoạt và thận trọng, đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa cũng như các công cụ vĩ mô khác. Mục tiêu kiểm soát lạm phát không chỉ nhằm ổn định mặt bằng giá cả, mà còn đóng vai trò “neo kỳ vọng” cho thị trường, tạo nền tảng cho môi trường đầu tư - kinh doanh ổn định trong trung và dài hạn.
Song song với nhiệm vụ kiểm soát lạm phát, NHNN dự kiến định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức khoảng 15% trong năm 2026. Mức tăng này không mang tính cứng nhắc mà sẽ được điều chỉnh linh hoạt, tăng hoặc giảm tùy theo diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Cách tiếp cận này cho thấy cơ quan điều hành tiếp tục đặt yếu tố ổn định lên trên tốc độ mở rộng tín dụng đơn thuần.
Bên cạnh đó, các giải pháp quản lý ngoại hối và dự trữ ngoại hối nhà nước cũng được triển khai đồng bộ, nhằm ổn định thị trường tiền tệ, hạn chế biến động tỷ giá và hỗ trợ hiệu quả cho điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh dòng vốn quốc tế có thể biến động khó lường.
Một trọng tâm khác được nhấn mạnh trong Chỉ thị là kiểm soát và xử lý nợ xấu. NHNN yêu cầu toàn ngành ngân hàng thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng, duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tăng cường quản trị rủi ro, siết chặt kỷ luật cho vay, hạn chế phát sinh nợ xấu mới, qua đó bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định hoạt động ngân hàng.
Thực tế cho thấy, tín dụng những năm gần đây tăng trưởng ở mức cao. Số liệu của NHNN cho biết, đến cuối năm 2025, dư nợ cho vay toàn nền kinh tế đạt khoảng 18,6 triệu tỷ đồng, tăng 19,1% so với cuối năm trước. Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, mức tăng này là cao nhất trong khoảng một thập kỷ, với quy mô tín dụng tương đương 146% GDP, đứng đầu trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.
Trong năm 2026, ngoài việc hướng tới mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, NHNN tiếp tục áp dụng cơ chế phân bổ hạn mức tín dụng (“room” tín dụng) cho từng ngân hàng. Việc giao hạn mức được thực hiện dựa trên kết quả chấm điểm, xếp hạng các tổ chức tín dụng năm 2024, sau đó nhân với hệ số áp dụng chung, nhằm khuyến khích các ngân hàng hoạt động an toàn, hiệu quả và tuân thủ tốt các quy định.
Cơ chế hạn mức tín dụng đã được NHNN duy trì trong suốt hơn một thập kỷ qua, được xem là công cụ quan trọng để kiểm soát chất lượng cho vay, điều tiết cung tiền, hỗ trợ mục tiêu ổn định lãi suất và kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, công cụ này cũng bộc lộ một số hạn chế.
Nhiều ý kiến cho rằng việc giao “room” tín dụng có thể tạo ra cơ chế xin - cho, đồng thời khiến một bộ phận doanh nghiệp và người dân gặp khó khăn trong tiếp cận vốn khi ngân hàng đã sử dụng hết hạn mức được giao. Trước thực tế đó, hồi tháng 8/2025, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu NHNN sớm xây dựng lộ trình và triển khai thí điểm việc bỏ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, hướng tới cơ chế điều hành phù hợp hơn với thông lệ quốc tế.
Trong bối cảnh này, bài toán đặt ra cho NHNN là vừa duy trì các công cụ điều hành để bảo đảm ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, vừa từng bước cải cách phương thức quản lý tín dụng, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường hiện đại. Mục tiêu lạm phát khoảng 4,5% trong năm 2026 vì vậy không chỉ là một con số, mà còn phản ánh định hướng điều hành thận trọng, cân bằng giữa ổn định và tăng trưởng của chính sách tiền tệ.
