Bài viết của TS. Nguyễn Chí Tân - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Sức khỏe TP.HCM, Chủ tịch HĐQT Trung tâm xét nghiệm - chẩn đoán y khoa HanhphucLab (Chủ tịch HĐTV – Giám đốc Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều) sẽ phân tích chuyển đổi xanh dưới góc nhìn nhân văn và bền vững, nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong việc kiến tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai.
Hoàn thiện hành lang pháp lý – nền tảng thúc đẩy chuyển đổi xanh
Đầu tháng 7/2025, Chính phủ ban hành Quyết định số 21 về Danh mục phân loại xanh quốc gia, quy định 45 lĩnh vực và loại hình dự án thuộc 7 nhóm ngành trọng điểm. Quyết định này được đánh giá là bước đi quan trọng trong tiến trình chuyển đổi xanh của Việt Nam, nhằm thiết lập bộ tiêu chí môi trường thống nhất, định hướng dòng vốn đầu tư vào các dự án thân thiện với môi trường, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp và tổ chức tài chính tiếp cận tín dụng xanh và trái phiếu xanh một cách minh bạch, hiệu quả.
Song song đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố Sổ tay hướng dẫn hệ thống quản lý rủi ro môi trường – xã hội (ESMS) do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) phối hợp hỗ trợ, giúp các tổ chức tín dụng tích hợp yếu tố môi trường – xã hội vào quá trình thẩm định dự án, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và từng bước “xanh hóa” hệ thống tài chính quốc gia.
Những động thái chính sách này thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Việt Nam trong thúc đẩy tăng trưởng xanh, đồng thời tạo dựng nền tảng quan trọng cho việc vận hành thị trường carbon nội địa dự kiến vào năm 2028, góp phần hướng nền kinh tế phát triển theo hướng bền vững và trách nhiệm.
Chuyển đổi xanh – từ mục tiêu tăng trưởng đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Trong nhiều thập niên, mô hình tăng trưởng truyền thống đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế, song cũng để lại những hệ lụy môi trường ngày càng rõ nét như ô nhiễm không khí và nguồn nước, gia tăng rác thải đô thị, tiếng ồn và áp lực lên không gian sống.
Những tác động tiêu cực này âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em – nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trước biến đổi môi trường. Vì vậy, chuyển đổi xanh không chỉ là giải pháp tối ưu chi phí hay gia tăng năng lực cạnh tranh, mà còn là cam kết đạo đức và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường sống cho thế hệ tương lai.
Tại TP. Hồ Chí Minh, yêu cầu tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng kinh tế xanh đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, logistics chủ động chuyển đổi theo ba trụ cột chiến lược: chuyển đổi công nghệ xanh thông qua áp dụng dây chuyền sản xuất sạch, tăng cường năng lượng tái tạo và giảm phát thải; chuyển đổi quản trị bền vững bằng việc tích hợp tiêu chí ESG vào chiến lược dài hạn và gắn trách nhiệm xã hội với giá trị cốt lõi; cùng với chuyển đổi nhận thức, coi phát triển bền vững không làm giảm lợi nhuận mà là nền tảng bảo đảm sự tồn tại lâu dài của doanh nghiệp.
Một doanh nghiệp xanh không chỉ tạo ra sản phẩm – dịch vụ chất lượng, mà còn góp phần xây dựng môi trường đô thị an toàn, văn minh, nơi trẻ em được sống, học tập và trưởng thành khỏe mạnh.
Tầm nhìn phát triển vì thế hệ tương lai
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng ô nhiễm môi trường có liên quan mật thiết đến các bệnh hô hấp, rối loạn phát triển, suy giảm miễn dịch và các vấn đề sức khỏe tinh thần ở trẻ em – Thế hệ tương lai của đất nước. Do đó, chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện của kinh tế hay môi trường, mà là đầu tư trực tiếp cho sức khỏe trẻ em ngay từ hôm nay.
Khi doanh nghiệp giảm phát thải, thành phố giảm ô nhiễm; khi không gian xanh được mở rộng, trẻ em có thêm nơi vui chơi, vận động; khi nguồn nước và thực phẩm được kiểm soát an toàn, nền tảng thể chất của trẻ được bảo vệ bền vững. Đó là giá trị nhân văn sâu sắc nhất của chuyển đổi xanh.
Quá trình chuyển đổi xanh tại TP. Hồ Chí Minh cần được triển khai một cách đồng bộ và có hệ thống, với sự tham gia trách nhiệm của ba chủ thể trụ cột: Nhà nước giữ vai trò định hướng chính sách, hoàn thiện cơ chế pháp lý và tạo khung hỗ trợ thúc đẩy phát triển kinh tế xanh; doanh nghiệp là lực lượng thực thi trung tâm, trực tiếp chuyển đổi công nghệ, quản trị và mô hình sản xuất theo hướng bền vững; trong khi cộng đồng vừa là đối tác giám sát, vừa là đối tượng thụ hưởng các giá trị của môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Các chính sách khuyến khích doanh nghiệp xanh, hỗ trợ tài chính – công nghệ và tăng cường tính minh bạch trong quản trị sẽ tạo động lực để tiến trình chuyển đổi diễn ra thực chất, hiệu quả và có chiều sâu. Trên hết, mọi quyết sách phát triển cần đặt con người, đặc biệt là trẻ em vào vị trí trung tâm của tầm nhìn dài hạn, coi đó là thước đo quan trọng của một đô thị phát triển bền vững và đáng sống.
Chuyển đổi xanh không chỉ là chiến lược phát triển của doanh nghiệp, mà còn là lựa chọn mang tính đạo đức và trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng và các thế hệ tương lai. Đối với TP. Hồ Chí Minh, chuyển đổi xanh chính là con đường để vừa giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, vừa xây dựng một đô thị đáng sống, nơi trẻ em được lớn lên trong môi trường an toàn, khỏe mạnh và tràn đầy hy vọng.
Đầu tư cho chuyển đổi xanh hôm nay cũng đồng nghĩa với đầu tư cho sức khỏe trẻ em và sự bền vững của xã hội ngày mai, một sứ mệnh đòi hỏi sự chung tay của toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, vì tương lai phát triển xanh, bao trùm và thịnh vượng của đất nước.
