Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 357/2025/NĐ-CP, đặt nền tảng pháp lý cho việc xây dựng và vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản trên phạm vi cả nước. Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý nhà nước đối với lĩnh vực nhà ở, bất động sản, hướng tới minh bạch hóa thông tin, nâng cao hiệu quả điều hành và kết nối đồng bộ dữ liệu từ trung ương đến địa phương.
Theo Nghị định, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được tổ chức theo mô hình tập trung, thống nhất. Bộ Xây dựng giữ vai trò nòng cốt trong việc xây dựng, quản lý, sử dụng hệ thống dữ liệu ở cấp quốc gia. Trong khi đó, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm thu thập, cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu trong phạm vi địa bàn quản lý. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan sẽ được phân quyền truy cập phù hợp để khởi tạo, chia sẻ, cập nhật, cung cấp và tra cứu thông tin theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước.
Nghị định nhấn mạnh yêu cầu hệ thống dữ liệu phải được xây dựng theo hướng mở, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn thống nhất về cơ sở dữ liệu, giao diện lập trình ứng dụng (API) và mô hình phân quyền. Hệ thống này phải đáp ứng khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, bảo đảm các yêu cầu về an ninh, an toàn thông tin; có mô tả định mức kinh tế - kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Đặc biệt, dữ liệu phải có khả năng kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác; những thông tin đã được kết nối, chia sẻ thì không tổ chức thu thập lại, tránh trùng lặp và lãng phí nguồn lực.
Toàn bộ thông tin, dữ liệu hình thành từ cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được xác định là tài sản nhà nước do Bộ Xây dựng quản lý. Việc khai thác và sử dụng dữ liệu phải bảo đảm chặt chẽ các yêu cầu về an toàn thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước, đồng thời tuân thủ quy định về bảo mật thông tin cá nhân.
Đối với cơ sở dữ liệu nhà ở, Nghị định quy định việc tích hợp hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về nhà ở do Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương ban hành theo thẩm quyền. Bên cạnh đó, dữ liệu còn bao gồm các chỉ tiêu phát triển nhà ở theo đề án, chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt và kết quả triển khai thực tế. Những chỉ tiêu này phản ánh đầy đủ bức tranh phát triển nhà ở như diện tích đất dành cho nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở công vụ, cải tạo và xây dựng lại chung cư; diện tích nhà ở bình quân đầu người; tổng diện tích sàn nhà ở và số lượng nhà ở.
Hệ thống dữ liệu cũng phân loại rõ các loại hình phát triển nhà ở, từ nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đầu tư xây dựng, đến nhà ở công vụ, nhà ở phục vụ tái định cư, nhà ở hỗn hợp, nhà ở thuộc tài sản công và các chương trình hỗ trợ về nhà ở khác.
Song song với đó, cơ sở dữ liệu về thị trường bất động sản được xây dựng trên nền tảng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan do các cấp có thẩm quyền ban hành. Dữ liệu bao trùm các loại bất động sản và dự án bất động sản, gồm dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị, khu dân cư nông thôn; các dự án xây dựng công trình phục vụ giáo dục, y tế, thể thao, văn hóa, văn phòng, thương mại, dịch vụ, du lịch, lưu trú, công nghiệp và công trình đa chức năng. Ngoài ra còn có dữ liệu về các dự án đầu tư hạ tầng khu nhà ở để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho cá nhân tự xây dựng nhà ở; dự án hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao; hoạt động chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản; cũng như nhà ở, công trình xây dựng thuộc diện giao dịch phải thông qua công chứng.
Một điểm đáng chú ý khác là Nghị định đã quy định cụ thể về thông tin, dữ liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản. Theo đó, hệ thống sẽ lưu trữ thông tin về sàn giao dịch bất động sản, tổ chức kinh doanh dịch vụ môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản. Đồng thời, dữ liệu về cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản cũng được quản lý tập trung, bao gồm số định danh cá nhân và mã định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề.
Với những quy định chặt chẽ và toàn diện, Nghị định 357/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc chuẩn hóa, minh bạch hóa thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, bền vững của thị trường nhà ở và bất động sản trong thời gian tới.
