Quốc hội đã chính thức mở rộng thêm một trường hợp doanh nghiệp được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội, nhằm tháo gỡ khó khăn tài chính và tạo điều kiện phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh. Quy định mới này được bổ sung trong Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 và sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.
Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Phục hồi, phá sản năm 2025. Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là cho phép người sử dụng lao động đang được áp dụng thủ tục phục hồi theo quy định của pháp luật về phục hồi, phá sản được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian tạm dừng tối đa là 12 tháng, tương tự như các trường hợp khó khăn đã được quy định trước đó.
Trước khi có sự điều chỉnh này, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) đã cho phép doanh nghiệp được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong trường hợp phải tạm ngừng sản xuất, kinh doanh, dẫn đến việc cả người lao động và người sử dụng lao động không còn khả năng đóng bảo hiểm xã hội. Thời hạn áp dụng cũng không vượt quá 12 tháng.
Sự thay đổi được cụ thể hóa tại Điều 86 Luật Phục hồi, phá sản năm 2025, trong đó sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan. Cụ thể, khoản 2 Điều 86 đã điều chỉnh điểm a khoản 1 Điều 37 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Theo quy định mới, ngoài trường hợp gặp khó khăn do phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục phục hồi theo pháp luật về phục hồi, phá sản cũng được xem xét tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng.
Như vậy, Luật Phục hồi, phá sản 2025 đã bổ sung thêm một đối tượng được hưởng cơ chế giãn đóng bảo hiểm xã hội, phản ánh sự linh hoạt của chính sách an sinh trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đối mặt với áp lực tài chính kéo dài. Tuy nhiên, việc tạm dừng này chỉ mang tính chất hỗ trợ tạm thời, không đồng nghĩa với việc miễn trừ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội.
Theo quy định, sau khi kết thúc thời gian được tạm dừng hoặc ngay khi doanh nghiệp phục hồi khả năng tài chính, người sử dụng lao động phải tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội theo luật định. Việc đóng bù cho thời gian đã tạm dừng phải hoàn thành chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng liền kề sau khi thời gian tạm dừng kết thúc. Số tiền đóng bù tương ứng với toàn bộ số tiền phải đóng của các tháng đã được tạm hoãn.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều về bảo hiểm xã hội bắt buộc, cũng nêu rõ các trường hợp doanh nghiệp được xem xét tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Trong đó bao gồm việc gặp khó khăn do thay đổi cơ cấu, công nghệ; ảnh hưởng từ khủng hoảng, suy thoái kinh tế; thực hiện chính sách tái cơ cấu nền kinh tế hoặc cam kết quốc tế của Nhà nước; cũng như các yếu tố bất khả kháng như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa.
Đáng chú ý, trong suốt thời gian được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm đóng đầy đủ các khoản bảo hiểm khác, bao gồm quỹ ốm đau và thai sản, quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nhằm bảo đảm quyền lợi trước mắt cho người lao động.
Bên cạnh đó, nếu trong thời gian tạm dừng đóng mà người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí, tử tuất hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, thì người sử dụng lao động và người lao động, hoặc thân nhân người lao động, phải thực hiện đóng bù cho khoảng thời gian đã tạm dừng. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết chế độ, đồng thời xác nhận đầy đủ thời gian tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động theo quy định.
