Nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển ngành nấm
Theo báo cáo đề dẫn của Trung tâm Khuyến nông (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk) và nhiều ý kiến tại Hội thảo, tiềm năng phát triển nghề nấm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có rất nhiều thuận lợi. Cụ thể, hàng năm trên địa bàn tỉnh tạo ra khối lượng lớn phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, lõi ngô, bà cà phê và mùn cưa từ chế biến gỗ rừng trồng, gỗ cao su… Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào để làm giá thể trồng các loại nấm như nấm bào ngư, nấm rơm, nấm sò, nấm linh chi, nấm mộc nhĩ… Qua đó góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.
Đặc biệt, khí hậu của Đắk Lắk là điều kiện lý tưởng cho nấm phát triển: Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 240C, chênh lệch nhiệt độ giữa tháng nóng nhất và tháng lạnh nhất không lớn (nhiệt độ thích hợp của nấm là từ 18-320C), biên độ nhiệt ngày đêm chênh lệch lớn; độ ẩm thích hợp… Đây cũng là những lợi thế cốt lõi để phát triển ngành nấm theo hướng hàng hoá, góp phần vào sự phát triển bền vững của kinh tế nông nghiệp của tỉnh.
Với những lợi thế nêu trên, ngành nấm Đắk Lắk đã đạt được những kết quả bước đầu. Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh có khoảng 115 ha diện tích nhà nuôi trồng nấm, sản lượng 1.809 tấn/năm. Sản xuất chủ yếu dưới hình thức hộ gia đình, tổ hợp tác, năng suất không ổn định. Cũng có nhiều doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn, sản lượng và chất lượng ổn định, làm chỗ dựa cho các hộ nông dân như Công ty Thực phẩm xanh Thành Đồng, Công ty nấm Cao nguyên Việt Nam, HTX nấm Linh chi Krông Ana…
Riêng Công ty Cổ phần Thực phẩm xanh Thành Đồng đã xây dựng được mô hình sản xuất bài bản, khép kín với nhiều sản phẩm đạt chứng nhận OOCOP 4 sao, 3 sao, VietGAP và ISO 22.000 – 2018. Đặc biệt Làng Nấm của công ty đã trở thành điểm du lịch canh nông thu hút nhiều du khách đến tham quan….
Những kết quả bước đầu trên đây có sự hỗ trợ tích cực của các chuyên gia Viện Nghiên cứu và Phát triển nấm ăn, nấm dược liệu (thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam) trong việc tư vấn, chuyển giao công nghệ và nguồn giống nấm.
Dư địa nấm dược liệu – cơ hội và thách thức
Theo ông Ngô Xuân Nghiễn, Giám đốc Viện Nghiên cứu và Phát triển nấm ăn, nấm dược liệu, nấm dược liệu phục vụ nội tiêu và xuất khẩu của Việt Nam hiện đang có dư địa rất lớn. Hàng năm chúng ta phải nhập khẩu tới 40 % nhu cầu từ các thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc… Có nghĩa là nguồn cung chưa đủ cầu. Nhưng Việt Nam rất khó cạnh tranh với nấm ngoại nhập về giá cả và sản lượng, song vẫn hoàn toàn có thể cạnh tranh bằng chất lượng.
Ông Phạm Quang Thu, Phó Chủ tịch Hội nấm học Việt Nam cho biết, nấm linh chi nhập từ Hàn Quốc không phải giống thuần chủng. Với công nghệ hiện đại, người ta có tác động lai tạo cho sản lượng cao và thu hồi bào tử là thành phần dược liệu tốt nhất trong cây nấm trong quá trình sinh trưởng. Còn nấm linh chi của Việt Nam là giống thuần chủng, khi tiêu thụ nội địa thì giá cả sẽ thấp hơn nhiều và an tâm về chất lượng. Vấn đề là phải chọn được dòng phù hợp với điều kiện nuôi trồng, có hàm lượng dược liệu phù hợp với từng yêu cầu của đơn vị dược phẩm thu mua và người tiêu dùng dử dụng cho chữa bệnh, bảo vệ sức khoẻ...
Tại Hội thảo, Viện Nghiên cứu và Phát triển nấm ăn, nấm dược liệu đã cho công bố quy trình kỹ thuật trồng giống linh chi Ga2 có nhiều ưu thế vợt trội đã nuôi trồng thử nghiệm thành công tại Đắk Lắk.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, nhiều vấn đề thách thức trong phát triển nấm dược liệu cũng được Hội thảo nêu lên như: phải có nguồn giống thuần chủng sản xuất tại địa phương, vấn đề vốn, việc xây dựng mô hình trình diễn cho nông dân… Nhiều ý kiến cho rằng, việc kinh doanh nấm hiện nay chỉ mới “lấy công làm lãi”, muốn có lợi nhuận cao cần mở rộng quy mô, đầu tư công nghệ… đòi hỏi nguồn vốn lớn.
Theo bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, phát triển nấm rất phù hợp với nhiều nông dân Đắk Lắk do có nhiều lợi thế. Để khắc phục những khó khăn trong việc phát triển nghề nấm tại địa phương, cần thiết phải xây dựng được trung tâm giống tại tỉnh, tăng cường công tác đào tạo, chuyển giao công nghệ, đầu tư các dự án, mô hình, có chính sách ưu đãi cho ngành nấm…
Một số hình ảnh về các hoạt động trong chương trình Hội thảo:
