Thủ tướng dự lễ công bố Di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc

Theo đó, tại Trung tâm văn hóa Trúc Lâm thuộc khu di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử, tối ngày 17/8 UBND tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) cùng các tỉnh Bắc Ninh, TP Hải Phòng tổ chức Lễ công bố giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc và chương trình nghệ thuật "Thanh âm Yên Tử - Di sản ngàn đời".

Với những giá trị nổi bật toàn cầu, ngày 12/7/2025, tại kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản thế giới (UNESCO) tổ chức tại Cộng hòa Pháp đã công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc thuộc tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh và TP Hải Phòng là Di sản Văn hóa thế giới. Đây là di sản thế giới thứ 9 ở Việt Nam được UNESCO công nhận và là di sản thế giới liên tỉnh thứ 2 ở Việt Nam sau Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà.

Di sản Văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là chuỗi các di tích nằm trên địa bàn 3 tỉnh, thành phố gồm Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh gắn liền với sự ra đời, lan tỏa và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm. Di sản là nơi hình thành, ra đời và phát triển của Trung tâm Phật giáo Thiền Tông thuần Việt, do người Việt trực tiếp sáng lập ra.

Đây cũng là nơi hội tụ các công trình kiến trúc cổ kính là chùa chiền, am thất, tuyến hành hương, văn bia, mộc bản và các địa điểm linh thiêng được bảo tồn tốt trải dài từ Yên Tử đến Vĩnh Nghiêm và Côn Sơn, Kiếp Bạc. Di sản phản ánh đầy đủ các giai đoạn phát triển của Phật giáo Trúc Lâm: từ khi sáng lập đến khi được thể chế hóa, rồi đến các giai đoạn phục hưng và truyền thừa tiếp nối.

Di sản Văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là bằng chứng cho sự kết hợp độc đáo giữa nhà nước, tôn giáo và nhân dân trong việc hình thành bản sắc dân tộc Việt Nam. Cảnh quan linh thiêng tại quần thể được hình thành thông qua mối tương tác thường xuyên, mật thiết với thiên nhiên và một hệ thống đạo đức dựa trên lòng yêu chuộng hòa bình, tu dưỡng bản thân, lòng khoan dung, nhân ái và sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên.

Đây cũng là nơi thực hành truyền thống văn hóa tôn giáo tín ngưỡng lâu đời và truyền cảm hứng cho cộng đồng trong nước cũng như quốc tế, là những trung tâm tôn giáo đầy sức cuốn hút và điểm đến hành hương quan trọng, khẳng định giá trị văn hóa và tâm linh sống động của truyền thống này của cộng đồng người Việt Nam cả ở trong nước và nước ngoài. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu cốt lõi của UNESCO trong việc đề cao những giá trị chung của nhân loại về hòa bình, hòa giải, hòa hợp và chung sống hài hòa.

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ vui mừng dự chương trình tại vùng đất linh thiêng Yên Tử, trong không khí phấn khởi toàn Đảng, toàn quân, toàn dân hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Ngày thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), 80 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam anh hùng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, sau 11 năm kể từ khi Tràng An được công nhận Di sản thế giới (2014), Việt Nam vinh dự có thêm Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới thứ 9 của quốc gia. Đây là hồ sơ di sản chuỗi đầu tiên, liên tỉnh, trải qua quá trình xây dựng gian nan trong bối cảnh dịch COVID-19 nhưng với sự đồng lòng, quyết tâm cao, đã thuyết phục được UNESCO đánh giá, công nhận.

Người đứng đầu Chính phủ đánh giá, việc ghi danh này khẳng định sự đánh giá cao của quốc tế đối với giá trị của di sản và những tư tưởng nhân văn tốt đẹp của Phật giáo Trúc Lâm do Phật Hoàng Trần Nhân Tông sáng lập, cũng như những nỗ lực của các địa phương trong gìn giữ, bảo vệ và phát huy di sản. Vai trò, vị thế của di sản được nâng cao trên trường quốc tế cũng đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để bảo tồn và phát huy giá trị di sản một cách bền vững

Quần thể di sản được ghi danh là cộng hưởng kết quả từ nhiều yếu tố và sự nỗ lực, cố gắng lớn của các bộ, ngành, địa phương; trước hết là các địa phương đã bám sát, triển khai tốt theo các chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, thể hiện sự nỗ lực, quyết tâm cao với vai trò chủ trì của tỉnh Quảng Ninh để bảo đảm tính toàn vẹn của di sản, cùng tính tổng thể, tính thuyết phục của hồ sơ; cùng quyết tâm tăng cường công tác nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Thành quả hôm nay cũng đã thể hiện sức mạnh tổng hợp, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các địa phương với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về di sản văn hóa, thực hiện trách nhiệm, cam kết của quốc gia thành viên tham gia các Công ước của UNESCO về di sản văn hóa; của Bộ Ngoại giao, Hội đồng Di sản Văn hóa quốc gia và các chuyên gia tham gia Ủy ban Di sản thế giới của Việt Nam.

Để tiếp tục phát huy những giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể di tích danh thắng Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và TP Hải Phòng triển khai 5 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, tham mưu Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý, bổ sung các quy định ở Trung ương và địa phương để kịp thời xử lý vấn đề phát sinh. Quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý các cấp, bảo đảm phối hợp với cộng đồng, đồng thời thành lập hội đồng tư vấn quy tụ các bên liên quan. Xây dựng kế hoạch quản lý phù hợp cho từng di sản, như quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc, gắn với phương án ứng phó thiên tai và điều tiết lượng khách tham quan. Gắn công tác bảo tồn với phát triển du lịch và liên kết với các di sản khác, đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững của UNESCO. Đẩy mạnh quảng bá hình ảnh, để mỗi người dân trở thành "đại sứ văn hóa" lan tỏa giá trị di sản đến bạn bè quốc tế qua sự kiện văn hóa và nền tảng số.

Tiếp thu chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ông Phạm Đức Ấn, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và TP Hải Phòng nghiêm túc tiếp thu, cụ thể hóa chỉ đạo sâu sắc, toàn diện, những định hướng quý báu của Thủ tướng về phát huy, bảo tồn, lan tỏa những giá trị đặc sắc của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Ba địa phương sẽ phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, chủ động phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong xây dựng, tổ chức triển khai kế hoạch quản lý di sản quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc theo đúng quy định pháp luật và Công ước bảo vệ Di sản văn hóa của Ủy ban Di sản thế giới.