Sầu riêng bứt phá, xuất khẩu rau quả Việt Nam tiến gần 7,6 tỷ USD

Sầu riêng và các nông sản chủ lực dẫn dắt tăng trưởng

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, sầu riêng tiếp tục là động lực quan trọng giúp ngành rau quả lấy lại đà tăng trưởng. Kết hợp với các nỗ lực nâng cao chất lượng, quản lý chuỗi cung ứng chặt chẽ và đa dạng hóa thị trường, xuất khẩu rau quả Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.

Trong tháng 8, kim ngạch xuất khẩu rau quả ước đạt 759 triệu USD, giảm hơn 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 8 tháng đầu năm, tổng giá trị xuất khẩu rau quả vượt 4,6 tỷ USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Sự phục hồi xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn là yếu tố quan trọng, bên cạnh mức tăng đáng kể của nhiều mặt hàng như sầu riêng, dừa, chanh leo và xoài chế biến, cho thấy sự đa dạng trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu.

Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết xuất khẩu sầu riêng đã trở lại bình thường sau giai đoạn nhiều lô hàng bị cảnh báo tồn dư cadimi và chất vàng O tại Trung Quốc. Từ tháng 5/2025, nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa địa phương, doanh nghiệp và người dân, ngành đã hồi phục mặt hàng này và duy trì đà tăng trưởng.

Dù xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 24,3% trong 6 tháng đầu năm, nhiều thị trường khác như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hà Lan lại tăng trưởng mạnh. Xuất khẩu rau quả sang Hoa Kỳ 7 tháng đầu năm đạt 216 triệu USD, tăng 66%, dẫn đầu trong số 15 thị trường xuất khẩu chính. Hoa Kỳ chiếm trên 8% thị phần nhưng yêu cầu cao về tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, nhãn mác và bao bì. Thành công tại đây vừa mang giá trị kinh tế, vừa là thước đo uy tín và năng lực tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế của nông sản Việt Nam.

Đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng để tiến xa

Để mở rộng thị trường, đặc biệt với các sản phẩm giá trị cao, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng bản đồ nhiễm cadimi tại các vùng trồng. Giải pháp này nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế và tạo điều kiện cho sầu riêng tiếp cận các thị trường cao cấp như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ngoài việc kiểm soát chất lượng tại vùng trồng, các doanh nghiệp cũng siết chặt quy trình từ thu mua đến đóng gói. Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết nhiều doanh nghiệp chỉ mua sầu riêng từ các trang trại chứng nhận không nhiễm cadimi và kiểm tra lần nữa tại kho trước khi xuất khẩu, vừa giảm rủi ro vừa nâng cao uy tín sản phẩm Việt trên thị trường quốc tế.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường định hướng ngành rau quả cần đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệp định thương mại tự do với Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Trung Quốc. Đồng thời, thúc đẩy chế biến các sản phẩm từ dừa, xoài… để mở rộng biên độ tăng trưởng và giảm rủi ro từ thị trường trái cây tươi.

Thị trường Trung Quốc, hiện chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu, đang yêu cầu cao hơn về chất lượng, kiểm dịch thực vật và đóng gói. Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc lưu ý doanh nghiệp cần đồng bộ nhiều giải pháp: nâng cao chất lượng, ứng dụng công nghệ sản xuất – chế biến – bảo quản, cải tiến mẫu mã bao bì, xây dựng thương hiệu ngay từ khi thâm nhập thị trường và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đặc biệt tại các tỉnh phía Bắc và Tây Bắc Trung Quốc.

Song song đó, các thị trường tiềm năng khác như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng được thúc đẩy, vốn có nhu cầu lớn với trái cây nhiệt đới mà Việt Nam có lợi thế. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và tiêu chuẩn tăng cao, ngành rau quả cần tập trung xây dựng chuỗi cung ứng chất lượng, kiểm soát an toàn từ gốc, ứng dụng công nghệ chế biến, đa dạng hóa thị trường và thương hiệu để duy trì đà tăng trưởng và tiến xa hơn trên thị trường quốc tế./.