Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 30/11/2025, quy định chi tiết việc xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp. Nghị định làm rõ cách xác định số tiền và số ngày trốn đóng, qua đó tăng tính minh bạch, răn đe và nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật về bảo hiểm.
Theo Điều 6 Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, việc xác định số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN được thực hiện theo từng hành vi cụ thể quy định tại khoản 1 Điều 39 Luật BHXH năm 2024.
Đối với trường hợp trốn đóng do không đăng ký tham gia BHXH, BHTN cho người lao động theo điểm a, b khoản 1 Điều 39 Luật BHXH năm 2024, số tiền trốn đóng được xác định là phần nghĩa vụ thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động phải đóng cho người lao động chưa được đăng ký tham gia sau 60 ngày kể từ khi hết thời hạn phải tham gia theo quy định.
Trường hợp trốn đóng do đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn quy định theo điểm c, d khoản 1 Điều 39, số tiền trốn đóng là phần chênh lệch nghĩa vụ mà người sử dụng lao động còn phải đóng vào quỹ BHXH, BHTN do kê khai mức tiền lương thấp hơn mức quy định của pháp luật.
Đối với các hành vi trốn đóng theo điểm đ, e khoản 1 Điều 39, số tiền trốn đóng được xác định là phần nghĩa vụ chưa thực hiện sau 60 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất, trong trường hợp người sử dụng lao động đã bị cơ quan có thẩm quyền đôn đốc theo quy định.
Về số ngày trốn đóng, Nghị định quy định số ngày được tính bắt đầu từ ngày liền kề sau thời hạn đóng BHXH, BHTN chậm nhất theo quy định của Luật BHXH và pháp luật về BHTN.
Trường hợp trốn đóng do đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn quy định, nếu doanh nghiệp đóng theo phương thức hằng tháng, số ngày trốn đóng được tính từ sau ngày cuối cùng của tháng tiếp theo tháng phát sinh tiền lương kê khai thấp. Nếu đóng theo chu kỳ 3 tháng hoặc 6 tháng, số ngày trốn đóng được tính từ sau ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng đã đăng ký.
Đối với các trường hợp trốn đóng sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc, nếu việc đôn đốc được thực hiện trong vòng 45 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất, số ngày trốn đóng được tính từ sau 60 ngày kể từ thời hạn đóng. Trường hợp đôn đốc được ban hành sau 45 ngày, số ngày trốn đóng được xác định từ ngày thứ 15 kể từ ngày ban hành văn bản đôn đốc.
Việc quy định chi tiết cách xác định tiền và số ngày trốn đóng tại Nghị định số 274/2025/NĐ-CP được đánh giá là cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường quản lý, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi của người lao động và bảo đảm an toàn, bền vững cho các quỹ bảo hiểm.
