Từ đầu năm 2026, hệ thống y tế cơ sở tại TP HCM sẽ bước vào giai đoạn tổ chức lại quan trọng, với mục tiêu đưa trạm y tế thực sự trở thành nơi người dân tìm đến đầu tiên khi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Theo kế hoạch, 168 trạm y tế xã, phường và đặc khu sẽ được chuyển từ mô hình trực thuộc trung tâm y tế khu vực sang trực tiếp chịu sự quản lý của UBND cấp xã. Cùng với thay đổi về tổ chức, các trạm y tế được bảo đảm khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế với đầy đủ thuốc men theo danh mục, tương đương tuyến bệnh viện.
Thông tin này được Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết ngày 26/12. Việc sắp xếp lại nhằm tinh gọn đầu mối quản lý, rút ngắn các khâu trung gian, qua đó giúp trạm y tế chủ động hơn trong hoạt động chuyên môn, phản ứng nhanh và sát thực tế nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân tại từng địa bàn.
Sau khi chuyển đổi mô hình, toàn bộ 168 trạm y tế vẫn giữ nguyên cơ sở vật chất, đội ngũ nhân lực và trang thiết bị hiện có. Các hoạt động khám chữa bệnh, tiêm chủng, phòng chống dịch và chăm sóc sức khỏe ban đầu được duy trì liên tục, không để xảy ra gián đoạn. Sở Y tế tiếp tục đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ và kiểm tra chuyên môn, bảo đảm chất lượng dịch vụ y tế tại tuyến cơ sở.
Những dịch vụ vốn gắn bó với trạm y tế như tiêm vaccine, theo dõi và quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, trẻ em hay truyền thông giáo dục sức khỏe sẽ tiếp tục được triển khai, đồng thời tổ chức linh hoạt hơn theo đặc thù từng khu dân cư. Đáng chú ý, các nhu cầu y tế cơ bản trước đây người dân phải đến trung tâm y tế khu vực nay có thể được giải quyết ngay tại trạm y tế phường, xã, giúp giảm thời gian đi lại và hạn chế tình trạng chờ đợi.
Với các trung tâm y tế khu vực đang thực hiện điều trị nội trú, thành phố vẫn duy trì hoạt động như hiện nay. Tuy nhiên, một phần nhiệm vụ y tế cơ sở được chuyển giao cho trạm y tế, qua đó góp phần phân luồng người bệnh hợp lý, giảm tải cho các cơ sở tuyến trên và nâng cao hiệu quả toàn hệ thống.
Lãnh đạo ngành y tế TP HCM nhấn mạnh, mục tiêu lâu dài là nâng cao năng lực trạm y tế để nơi đây trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” của mỗi người dân. Nhân viên y tế tuyến cơ sở sẽ được đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn thường xuyên, đồng thời nhận sự hỗ trợ trực tiếp từ các bệnh viện thông qua tư vấn, hội chẩn từ xa. Nhờ đó, nhiều trường hợp bệnh có thể được chẩn đoán, theo dõi và điều trị ngay tại địa phương, hạn chế việc chuyển tuyến không cần thiết.
Một điểm mới được người dân quan tâm là việc khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế sẽ được bảo đảm đầy đủ thuốc theo danh mục quy định. Điều này giúp người dân yên tâm hơn khi sử dụng BHYT tại tuyến gần nhà, đồng thời tăng niềm tin vào hệ thống y tế cơ sở.
Song song với đó, TP HCM từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của trạm y tế. Mô hình AI hỗ trợ đọc, phân tích phim X-quang đang triển khai hiệu quả tại Trạm Y tế xã đảo Thạnh An dự kiến được nhân rộng, góp phần đưa dịch vụ y tế chất lượng đến cả những khu vực xa trung tâm.
Trong các trường hợp cấp cứu cần chuyển viện, Trung tâm Cấp cứu 115 tiếp tục phối hợp chặt chẽ với trạm y tế, bảo đảm người bệnh được chuyển tuyến kịp thời và an toàn. Công tác phòng, chống dịch bệnh cũng được tổ chức ngay từ địa bàn dân cư, giúp phát hiện sớm và xử lý nhanh các nguy cơ phát sinh trong cộng đồng.
Theo ông Tăng Chí Thượng, dù trực thuộc mô hình quản lý nào, trạm y tế vẫn là nền tảng của hệ thống y tế. Các trạm không hoạt động đơn lẻ mà luôn được kết nối, hỗ trợ về chuyên môn, nhân lực và điều hành từ toàn ngành, nhằm bảo đảm người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, an toàn ngay từ tuyến đầu.
Thời gian tới, TP HCM ưu tiên đầu tư xây mới hoặc nâng cấp cơ sở vật chất cho trạm y tế, bảo đảm đủ không gian, trang thiết bị và điều kiện phục vụ. Các địa phương được yêu cầu chủ động rà soát hiện trạng, bố trí quỹ đất và nguồn vốn phù hợp, hướng tới xây dựng hệ thống trạm y tế khang trang, hiện đại và thân thiện, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
