Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh vướng thủ tục thẩm định

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, một trong những công trình hạ tầng giao thông liên vùng có quy mô lớn và mức độ phức tạp cao, đang đối mặt với những lúng túng nhất định trong quá trình hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi. Vấn đề chủ yếu phát sinh ở trình tự thực hiện và thẩm quyền thẩm định, trong bối cảnh dự án có tổng vốn đầu tư rất lớn, áp dụng công nghệ cao và tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội cũng như cấu trúc hạ tầng quốc gia.

Theo đề xuất đầu tư của Công ty cổ phần VinSpeed, tuyến đường sắt tốc độ cao này có chiều dài khoảng 120,2 km, được thiết kế với vận tốc tối đa 350 km/h, riêng đoạn qua khu vực Hà Nội có tốc độ thiết kế 120 km/h. Đây được xác định là tuyến giao thông chiến lược, không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn góp phần kết nối các trung tâm kinh tế, du lịch lớn của vùng Thủ đô và khu vực Đông Bắc.

Về hướng tuyến, dự án bắt đầu từ khu vực Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, xã Đông Anh (Hà Nội), kết thúc tại khu Công viên rừng, phường Tuần Châu (Quảng Ninh). Tuyến đi qua địa bàn bốn tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Trên toàn tuyến dự kiến bố trí bốn ga hành khách tại Cổ Loa, Gia Bình, Yên Tử, Hạ Long Xanh cùng một ga khu vực tại Hải Phòng, nhằm bảo đảm khả năng khai thác linh hoạt và kết nối đồng bộ giữa các địa phương.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 157.640 tỉ đồng, tương đương 6,078 tỉ USD. Dự án được đề xuất thực hiện theo hình thức đầu tư kinh doanh theo quy định của Luật Đầu tư, sử dụng nguồn vốn khác, trong đó vốn chủ sở hữu chiếm khoảng 15% và vốn vay khoảng 85%. Với tính chất là dự án nhóm A, công trình đường sắt cấp đặc biệt và áp dụng công nghệ cao, yêu cầu về quản lý, thẩm định và kiểm soát rủi ro pháp lý được đặt ra rất khắt khe.

Chính vì vậy, trong quá trình lập và hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi, các cơ quan chuyên môn tại địa phương đã gặp không ít khó khăn trong việc xác định trình tự thủ tục và cơ quan có thẩm quyền thẩm định. Mới đây, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng, đề nghị hướng dẫn cụ thể về quy trình thực hiện hồ sơ đối với dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh.

Theo Sở Xây dựng Quảng Ninh, việc tổ chức thẩm định ở cấp Bộ sẽ giúp bảo đảm tính thống nhất và khách quan, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cũng như thông lệ quốc tế. Điều này được kỳ vọng sẽ hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình triển khai dự án, nhất là với một công trình có quy mô vốn và mức độ ảnh hưởng lớn như tuyến đường sắt tốc độ cao này.

Bên cạnh đó, cơ quan chuyên môn của Quảng Ninh cũng đề nghị Bộ Xây dựng làm rõ thành phần hồ sơ, tài liệu cần thiết để các địa phương có căn cứ hướng dẫn nhà đầu tư lập, nộp và trình thẩm định theo đúng quy định. Việc xác định rõ phạm vi công việc thuộc thẩm quyền và trách nhiệm của từng sở, ngành, cũng như chính quyền các địa phương liên quan, được xem là yếu tố quan trọng nhằm tránh chồng chéo, kéo dài thời gian xử lý thủ tục.

Hiện nay, tỉnh Quảng Ninh đang đồng thời tổ chức thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư và xem xét chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án theo quy định của pháp luật về đầu tư. Trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông liên vùng ngày càng cấp thiết, việc sớm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục được coi là điều kiện then chốt để dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có thể chuyển sang giai đoạn triển khai thực chất, qua đó phát huy hiệu quả đầu tư và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của khu vực.