VCCI đề xuất bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có góp ý với Bộ Tài chính về Hồ sơ đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi). Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, xăng không phải mặt hàng xa xỉ, trong trường hợp cần thiết thì nên điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường.

Cụ thể, với mặt hàng xăng, VCCI cho rằng, mặt hàng này hiện nay đang phải chịu cùng lúc 2 loại thuế có cùng tính chất hạn chế tiêu dùng là thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường.

Theo VCCI, xăng không phải mặt hàng xa xỉ, đồng thời đây là mặt hàng trong nước sản xuất được nên việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cũng là nhằm bảo vệ môi trường. Do đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng. Trong trường hợp cần thiết thì điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường cho phù hợp với mục tiêu của loại thuế này.

Ngoài mặt hàng xăng, VCCI cũng kiến nghị Bộ Tài chính đánh giá tác động kỹ hơn đối với việc bổ sung đồ uống có đường vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo đó, đề xuất này cần được thuyết minh kỹ hơn bằng các số liệu cụ thể về dự kiến mục tiêu giảm thừa cân béo phì tương ứng với mỗi mức thuế suất.

Trên cơ sở ý kiến của doanh nghiệp, hiệp hội, VCCI đưa ra ý kiến cụ thể về nhiều nội dung. Trong đó, với đồ uống có đường, VCCI cho rằng, Dự thảo đề nghị bổ sung đồ uống có đường vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt với lý do để bảo vệ sức khoẻ người dân chống lại tình trạng thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường. Đề xuất này dựa trên nhiều nghiên cứu trên thế giới về mối liên hệ giữa đồ uống bổ sung đường và tình trạng thừa cân béo phì.

“Tuy nhiên, các doanh nghiệp cho rằng đề xuất này chưa cân nhắc đến một số đặc thù riêng của Việt Nam. Thứ nhất, theo thống kê của WHO, tỷ lệ thừa cân béo phì của Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất thế giới. Thứ hai, đồ uống có đường chỉ đóng góp một phần rất nhỏ về lượng calo trong khẩu phần ăn của người dân Việt Nam so với các nước khác”, văn bản của VCCI nêu.

VCCI cho biết, theo phản ánh của các doanh nghiệp, trên thế giới, số lượng quốc gia áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống bổ sung đường là 54/193 quốc gia. Hiện nay, chưa có bằng chứng tại các nước trên cho thấy thuế này có tác dụng giảm béo phì. Đan Mạch đã bãi bỏ chính sách này vì không có tác động đáng kể đến sức khỏe người tiêu dùng.

Việc đánh thuế tiêu thụ đối với đồ uống có đường (được hiểu là đồ uống đóng chai công nghiệp) có thể sẽ khiến người tiêu dùng dịch chuyển sang sử dụng các loại đồ uống có đường khác được sản xuất thủ công như nước giải khát tự pha đóng chai, đóng vào cốc mang về (như trà sữa, cà phê mang đi…). Điều này có thể khiến mục tiêu chính sách không đạt được.

4535-nuoc-ngot-co-ga-gay-hai-cho-tre-1681745339.jpg

Ảnh minh họa.

Với các lý do đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá tác động kỹ hơn đối với việc bổ sung đồ uống có đường vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo đó, đề xuất này cần được thuyết minh kỹ hơn bằng các số liệu cụ thể về dự kiến mục tiêu giảm thừa cân béo phì tương ứng với mỗi mức thuế suất. 

Ngoài ra trong văn bản góp ý, theo VCCI, Bộ Tài chính cũng đề nghị bổ sung thức uống đại mạch và nước giải khát không cồn vào đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Lý do được cơ quan soạn thảo đưa ra là vì "sản phẩm thức uống đại mạch có quy trình sản xuất và nguyên liệu giống với mặt hàng bia, hình thức bề ngoài của sản phẩm giống bia, vẫn có mùi vị đặc trưng như bia, chỉ khác tên gọi, giá bán xấp xỉ như nhau nên có thể coi là sản phẩm tương tự bia không cồn".

Tuy nhiên VCCI cho rằng, dự thảo không chỉ ra bất kỳ tác động tiêu cực đến xã hội hay tính xa xỉ của việc tiêu thụ loại đồ uống này. Việc thức uống đại mạch giống bia, nhưng không có cồn, không thể được coi là lý do để đánh thuế. "Đây là loại đồ uống có tác dụng thay thế bia, nhưng lại không có cồn nên không gây những tác động tiêu cực như khi lạm dụng các đồ uống có cồn khác (ảnh hưởng sức khỏe, tai nạn giao thông, bạo lực gia đình…). Chính vì tác dụng thay thế bia như vậy, nên nếu đánh thuế loại đồ uống này, vô hình trung sẽ khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang sử dụng nhiều bia hơn, gây nhiều tác động tiêu cực", phía VCCI nêu. Do đó, VCCI cũng đề nghị cơ quan soạn thảo loại bỏ thức uống đại mạch và nước giải khát không cồn ra khỏi diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với game online có khả thi?

Liên quan đến trò chơi điện tử trực tuyến, theo VCCI Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) đề nghị bổ sung dịch vụ trò chơi điện tử trực tuyến (online game) vào diện đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Hồ sơ không nêu tác động tiêu cực của việc chơi game mà đưa ra lý do đánh thuế là vì “Loại hình kinh doanh game hiện nay là mặt hàng có doanh thu lớn, mức lợi nhuận cao so với các loại hình kinh doanh khác, thu hút mọi độ tuổi tầng lớp dân cư, đặc biệt là giới trẻ tham gia.”

"Việc sử dụng căn cứ là doanh thu, lợi nhuận, nhóm khách hàng để đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một loại hàng hoá, dịch vụ là không thoả đáng" - văn bản của VCCI nêu quan điểm.

Theo VCCI, trò chơi điện tử trực tuyến có cả tác động tích cực lẫn tiêu cực đến sức khoẻ con người và xã hội. Có nhiều nghi ngại về tác động tiêu cực của trò chơi điện tử, đặc biệt là đối với trẻ em như mất thời gian, sao nhãng học hành, hại mắt, ít vận động… Tuy nhiên, cũng không ít ý kiến cho rằng chơi game giúp trẻ em phát triển trí tưởng tượng, tư duy logic và kỹ năng sử dụng thiết bị điện tử, tạo các nhóm sở thích giao tiếp xã hội.

Game cũng giống như các hình thức giải trí khác, tác động tích cực hay tiêu cực phụ thuộc rất nhiều vào nội dung của từng game cụ thể. Trong khi đó, chính sách thuế rất khó có thể phân loại được nội dung game. Điều này dễ dẫn đến việc đánh thuế cả vào những game có nội dung giáo dục, thể thao, nghệ thuật.

Từ đó, VCCI cho rằng, việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với online game không thực sự khả thi do sẽ gặp khó khăn khi xác định: Đối tượng chịu thuế; người nộp thuế và doanh thu chịu thuế.

Đặc biệt, theo VCCI, theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, hiện nay 50% các game phổ biến nhất trên các kho ứng dụng Google Play, Appstore đến từ các nhà cung cấp của Việt Nam. Đây là cơ hội rất tốt để Việt Nam có thể phát triển nội dung số và xuất khẩu ra toàn cầu.

Hiện nay, Bộ Thông tin và Truyền thông đang có kế hoạch xây dựng Chiến lược phát triển lĩnh vực trò chơi điện tử trên mạng của Việt Nam với tầm nhìn trở thành công nghiệp nội dung số mũi nhọn và quảng bá văn hoá Việt Nam ra thế giới. Sẽ rất khó để đạt được tầm nhìn đó nếu chúng ta đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với online game.

Với các lý do trên, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo chưa bổ sung trò chơi điện tử trực tuyến vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và tiếp tục trao đổi với Bộ Thông tin và Truyền thông để có chính sách thống nhất đối với lĩnh vực này./.

Thi Nguyên (t/h)