Nguồn gốc thương hiệu táo muối
Những ngày đầu tháng 12, PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh có dịp về phường Nam Đồ Sơn, TP Hải Phòng để khảo sát về sản phẩm nông nghiệp trứ danh "vươn lên” từ cánh đồng muối trắng Bàng La.
Theo tìm hiểu của PV, địa phương này hiện có hơn 120 ha trồng táo. Những năm gần đây, nhờ sự đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ từ các cơ quan chuyên môn, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đổi mới phương thức sản xuất, chuyển từ trồng táo truyền thống sang mô hình táo leo giàn, đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội.
Điều làm nên danh tiếng và giá trị kinh tế của táo Bàng La chính là hương vị độc đáo và khác biệt so với các giống táo khác trên thị trường.
Người dân gọi là "táo muối" bởi cây được trồng trên nền đất vốn là những ruộng muối cũ, nơi đất đai mang đặc tính chua và mặn mà ít loại cây ăn quả nào khác có thể sinh trưởng tốt.
Chính thổ nhưỡng đặc biệt này đã tạo nên một loại táo có hương vị khó quên. Khi chín, quả ngả màu vàng chanh, ăn vào giòn tan, mọng nước, vị ngọt thanh nhưng xen lẫn chút chua nhẹ và một vị đậm đà rất đặc trưng, được ví von là "ngọt như đường cát, mát như đường phèn".
Sự khác biệt về hương vị này đã chinh phục được cả những thực khách khó tính, đưa táo muối Bàng La lọt vào danh sách các đặc sản quà tặng được săn đón.
Chị Nguyễn Thị Vân (trú tại TDP Đồng Tiến 1 phường Nam Đồ Sơn) cho biết, gia đình tôi đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang canh tác giống táo ngọt Bàng La từ 2005. Sau nhiều năm canh tác theo cách truyền thống, vườn táo của gia đình có mang lại hiệu quả bước đầu nhưng sản lượng chưa cao.
“Sau nhiều năm mày mò học hỏi kinh nghiệm từ các hộ dân khác trong canh tác chuyển sang trồng táo leo giàn. Được sự hỗ trợ chuyên môn của Trung tâm Khuyến nông và Hội Nông dân thành phố hướng dẫn tận tình, tập huấn kỹ thuật cắt tỉa, làm giàn và chăm sóc. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn táo 5.000 m2 của tôi năng suất cao hơn hẳn, quả đều và đẹp hơn nhiều, qua đó mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn”, chị Vân chia sẻ.
Trao đổi với PV, đại diện Hội nông dân TP Hải Phòng cho biết, từ vùng đất làm muối thu nhập bấp bênh, táo Bàng La đã trở thành cây trồng chủ lực mang lại nguồn thu nhập ổn định và dồi dào. Giá trị kinh tế từ cây táo cao hơn gấp hơn 10 lần so với việc trồng lúa trên cùng một diện tích. Với tổng diện tích canh tác lớn và sản lượng ổn định hàng năm, ngành trồng táo muối mang lại tổng doanh thu ước tính hàng chục tỷ đồng cho địa phương. Nhiều hộ gia đình đã thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm, đưa đời sống người dân Bàng La thay đổi rõ rệt. Đặc biệt, do mùa thu hoạch táo chính vụ (từ tháng 10 đến tháng Giêng Âm lịch) thường trùng vào dịp Tết Nguyên đán, giá táo luôn duy trì ở mức cao (trung bình 20.000–40.000 đồng/kg, cận Tết có thể lên tới 50.000–60.000 đồng/kg), đảm bảo nguồn tài chính lớn để bà con đón Tết sung túc.
Bí quyết thích nghi trên đất muối
Theo chia sẻ của người dân địa phương, để táo muối Bàng La có tên tuổi như ngày hôm nay trên thị trường phải kể đến từ việc khai thác đặc điểm thổ nhưỡng chua mặn độc đáo của vùng đất ven biển và sự sáng tạo trong kỹ thuật canh tác của người nông dân.
Ông Bùi Duy Dũng (người tiên phong trồng giống táo muối Bàng La leo giàn tại phường Nam Đồ Sơn) chia sẻ: “Bên cạnh phương pháp truyền thống, gia đình tôi đã tiên phong cùng nhiều hộ dân địa phương áp dụng mô hình trồng táo leo giàn, một kỹ thuật học hỏi từ các tỉnh phía Nam”
Theo ông Dũng, để biến vùng đất chua mặn thành vườn cây ăn quả chất lượng cao, chúng tôi đã áp dụng những kỹ thuật canh tác sáng tạo, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.
Thứ nhất là việc cải tạo đất ban đầu, đất được cày xới và bón vôi kỹ lưỡng để trung hòa độ pH và giảm độ mặn, chuẩn bị nền tảng tốt nhất cho cây phát triển. Thứ hai là kỹ thuật ghép mắt, thay vì trồng trực tiếp, người dân dùng gốc táo dại hoặc táo lai khỏe mạnh, ít sâu bệnh làm gốc, sau đó ghép mầm giống táo ta đặc sản của Bàng La lên trên. Kỹ thuật này giúp cây sinh trưởng mạnh mẽ và cho quả mang trọn vẹn hương vị đặc trưng.
Thứ ba là áp dụng mô hình trồng giàn, một bước tiến lớn trong canh tác. Cây táo được uốn ngọn cho leo lên hệ thống giàn kiên cố, giúp tăng mật độ cây trồng, tối đa hóa khả năng quang hợp và chống chịu bão gió miền biển.
Quan trọng hơn, mô hình này còn cho phép áp dụng kỹ thuật khoanh vỏ để kích thích cây ra hoa, đậu quả trái vụ, nhờ đó thu hoạch được cả vụ hè và vụ đông, tối ưu hóa năng suất và lợi nhuận quanh năm.
Cuối cùng, việc ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh sinh học (như bao trái, bẫy bả) đã đảm bảo táo Bàng La là một sản phẩm sạch, an toàn, củng cố thêm niềm tin của người tiêu dùng.
Phương pháp này không chỉ giúp tăng năng suất gấp đôi mà còn cho phép thu hoạch cả vụ hè và vụ đông (táo trái mùa), đa dạng hóa sản phẩm và tối ưu hóa lợi nhuận.
Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác an toàn, sử dụng phân bón hữu cơ và các biện pháp diệt trừ sâu bệnh tự nhiên cũng góp phần nâng cao chất lượng và uy tín cho thương hiệu "táo muối".
Hướng tới phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp
Đại diện phòng Kinh tế phường phường Nam Đồ Sơn cho hay, táo Bàng La là sản phẩm nông nghiệp đặc thù, loại cây trồng mang lại kinh tế cao cho nhiều hộ dân trên địa bàn. Hiện sản phẩm này đã được công nhận chỉ dẫn địa lý và được cấp nhãn hiệu hàng hóa tập thể. Địa phương đang hướng tới phát triển táo thành sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao kết hợp với du lịch trải nghiệm sinh thái vườn.
Điều này không chỉ tăng thêm nguồn thu dịch vụ mà còn quảng bá mạnh mẽ thương hiệu táo muối. Đồng thời, địa phương cũng đang nghiên cứu đa dạng hóa sản phẩm bằng cách chế biến các sản phẩm phụ như: Mật ong hoa táo, rượu táo, nhằm nâng cao hơn nữa chuỗi giá trị kinh tế từ loại đặc sản "vàng xanh" này.
Từ thực tiễn cho thấy, táo muối Bàng La đã chứng minh rằng, từ một loài cây bén rễ trên đất muối, với sự sáng tạo và nỗ lực bền bỉ, vùng đất tưởng chừng khô cằn nhất cũng có thể cho ra trái ngọt, mang lại cuộc sống ấm no cho người dân, trở thành biểu tượng cho sự chuyển đổi thành công và hiệu quả kinh tế cao của nông nghiệp địa phương.
Dưới tán các vườn táo giàn xanh mát, trĩu quả giờ đây không chỉ là nơi sản xuất mà người dân nơi đây đang hướng tới xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái, trở thành điểm đến thu hút du khách, đặc biệt là vào mùa hè và dịp cuối năm, tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
