Từ năm 2026, quy định mới làm rõ 5 trường hợp được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp

Từ ngày 1/1/2026, chính sách bảo hiểm thất nghiệp sẽ có những điều chỉnh quan trọng khi Nghị định số 374/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực. Nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp, trong đó điểm đáng chú ý là việc làm rõ, cụ thể hóa và bổ sung các trường hợp người lao động được bảo lưu thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp, với mốc thời gian tối đa lên tới 144 tháng.

Theo Nghị định 374/2025/NĐ-CP, khái niệm người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục được kế thừa từ các quy định trước đây, song được diễn giải đầy đủ hơn để phù hợp với thực tiễn. Ngoài những trường hợp quen thuộc như đã đóng bảo hiểm thất nghiệp tại tháng chấm dứt hợp đồng lao động hoặc tháng liền kề trước đó, người nghỉ việc do ốm đau, thai sản, nghỉ không lương hoặc tạm hoãn thực hiện hợp đồng từ 14 ngày trở lên trong tháng, nghị định mới còn bổ sung trường hợp người lao động nghỉ việc tại đơn vị sử dụng lao động không còn khả năng đóng bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Điểm mới nổi bật của nghị định nằm ở Điều 8, nơi quy định rõ năm trường hợp người lao động được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp. Trước hết, người đã hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng vẫn còn thời gian đóng chưa được giải quyết hưởng sẽ được bảo lưu phần thời gian này, với điều kiện tổng thời gian đã đóng vượt quá 36 tháng và không quá 144 tháng. Phần thời gian chưa được giải quyết hưởng sẽ được cộng dồn cho lần hưởng tiếp theo. Tuy nhiên, nếu tổng thời gian đã đóng vượt mốc 144 tháng thì phần còn lại sẽ không được bảo lưu.

Trường hợp thứ hai là người lao động bị hủy quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp. Khi đó, toàn bộ thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp mà chưa được hưởng trợ cấp sẽ được bảo lưu để tính cho các lần hưởng sau. Đây được xem là cơ chế bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong các tình huống phát sinh thay đổi về điều kiện hưởng.

Trường hợp thứ ba liên quan đến người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng bị chấm dứt hưởng trong các trường hợp pháp luật cho phép bảo lưu. Phần thời gian được bảo lưu là thời gian đã đóng nhưng chưa được sử dụng để tính trợ cấp. Đối với người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng đã có việc làm và thuộc diện giao kết hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, nghị định yêu cầu phải thông báo với tổ chức dịch vụ việc làm công. Trường hợp chưa thể nộp bản sao hợp đồng, người lao động phải có cam kết nêu rõ ngày hợp đồng có hiệu lực và lý do chưa cung cấp được giấy tờ, đồng thời bổ sung bản sao hợp đồng trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi nhận được hợp đồng.

Thứ tư, người lao động không đến nhận tiền trợ cấp thất nghiệp sau 3 tháng kể từ ngày hết thời hạn hưởng, nếu không có thông báo bằng văn bản, sẽ được bảo lưu số tháng tương ứng với thời gian không nhận tiền trợ cấp.

Cuối cùng, trường hợp được cơ quan Bảo hiểm xã hội xác nhận bổ sung thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp sau khi người lao động đã chấm dứt hưởng trợ cấp cũng được tính để bảo lưu. Nghị định quy định rõ cách xác định số tháng bảo lưu, đặc biệt trong những trường hợp lần hưởng cuối cùng có thời gian đóng dưới 36 tháng.

Bên cạnh việc xác định các trường hợp cụ thể, nghị định cũng nêu nguyên tắc tính thời gian bảo lưu: tổng thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trừ đi thời gian đã được sử dụng để hưởng trợ cấp, theo quy đổi mỗi tháng hưởng trợ cấp tương ứng với 12 tháng đã đóng. Căn cứ các quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp và việc xác nhận bổ sung thời gian đóng, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện việc ghi nhận thời gian bảo lưu vào sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động.

Theo số liệu của Bộ Nội vụ, trong năm 2025, cả nước có trên 745.000 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, giảm 12,2% so với năm 2024; hơn 710.000 người được ban hành quyết định hưởng trợ cấp, giảm 14,2%. Số lao động được hỗ trợ học nghề đạt hơn 19.600 người, giảm 9,7%.

Trong bối cảnh thị trường lao động còn nhiều biến động, chính sách bảo hiểm thất nghiệp tiếp tục giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm an sinh xã hội. Việc hoàn thiện quy định về bảo lưu thời gian đóng không chỉ giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động mà còn góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động thông qua các chính sách trợ cấp, tư vấn việc làm và đào tạo nghề.