Thị trường trái phiếu xanh Việt Nam đang chuyển mình ấn tượng, từ tiềm năng trở thành hiện thực đầy triển vọng

Dẫn đầu phát hành trái phiếu xanh, mở đường cho dòng vốn bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi hàng loạt NHTM lớn công bố các đợt phát hành trái phiếu xanh, báo hiệu sự khởi sắc của thị trường tài chính xanh. Điển hình như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) phát hành 3.000 tỷ đồng trái phiếu bền vững, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) huy động 2.000 tỷ đồng từ trái phiếu xanh, và Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) cũng phát hành 3.000 tỷ đồng trái phiếu xanh. Đáng chú ý, đợt phát hành của HDBank tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc phát hành trái phiếu xanh của Hiệp hội Thị trường vốn quốc tế (ICMA) và Hiệp hội Thị trường tín dụng (LMA), thể hiện cam kết mạnh mẽ về tính minh bạch và trách nhiệm với môi trường.

Sức hút của các đợt phát hành này không thể phủ nhận khi tất cả đều thu hút sự quan tâm lớn từ nhà đầu tư, với tỷ lệ đặt mua đạt 100% lượng chào bán. Điều này cho thấy các tổ chức phát hành hướng tới các dự án tăng trưởng xanh đang ngày càng được nhà đầu tư tín nhiệm. Đặc biệt, HDBank là một trong những ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam công bố "Khung tài chính bền vững" phù hợp với tiêu chuẩn của ICMA và LMA, được phát triển với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) thuộc Ngân hàng Thế giới (WB).

Tổng Giám đốc FiinRatings ông Nguyễn Quang Thuân nhận định, đây là tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng to lớn của thị trường trong việc huy động vốn xanh từ các tổ chức tiên phong về ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) và xanh hóa vốn. Điều này sẽ gia tăng năng lực hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế chuyển đổi xanh, hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Chính phủ.

Bước tiến dài sau một thập kỷ nỗ lực

Mặc dù có những tín hiệu đáng mừng, dữ liệu từ FiinRatings cho thấy trái phiếu xanh tại Việt Nam vẫn còn chiếm tỷ trọng nhỏ, chỉ khoảng 2%. Tương tự, tín dụng xanh của ngành ngân hàng, dù đã có 50 tổ chức tín dụng tham gia với tổng dư nợ khoảng 680 nghìn tỷ đồng, tỷ trọng trên tổng dư nợ vẫn còn khiêm tốn ở mức 5,4%.

Tuy vậy, các chuyên gia đánh giá năm 2024 đánh dấu một bước tiến dài trong hành trình phát triển kinh tế xanh tại Việt Nam, kể từ khi có chủ trương phát triển kinh tế xanh theo Quyết định số 1393/QĐ-TTg năm 2012. Việc các ngân hàng mạnh mẽ phát hành trái phiếu xanh cho thấy nỗ lực thực hiện chiến lược quốc gia này đang đi đúng hướng.

Một thập kỷ kể từ khi NHNN ban hành "Kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020" vào năm 2015, những kết quả đạt được là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Việc HDBank tiếp nhận hơn nửa tỷ USD vốn xanh từ các định chế tài chính quốc tế và các đợt phát hành trái phiếu xanh thành công vừa qua là minh chứng cho khả năng đa dạng hóa nguồn vốn xanh hiệu quả, củng cố vị thế và uy tín của các ngân hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Năm 2024, NHNN cũng đã ban hành Quyết định 1663 sửa đổi, bổ sung Quyết định phê duyệt Đề án phát triển ngân hàng xanh tại Việt Nam. Điều này tạo động lực cho các ngân hàng như Vietcombank, BIDV và HDBank không ngừng nỗ lực thúc đẩy tín dụng xanh và tăng cường huy động vốn thông qua trái phiếu xanh. Trong bối cảnh Việt Nam chưa có các quy định chính thức về phân loại xanh và xác nhận dự án được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh, sự tiên phong của các ngân hàng càng trở nên đáng trân trọng.

Huy động vốn xanh cho mục tiêu phát triển bền vững

Ông Phạm Quốc Thanh, Tổng Giám đốc HDBank khẳng định: “Việc công bố Khung tài chính bền vững và tiên phong phát hành trái phiếu xanh tại Việt Nam là minh chứng rõ nét cho cam kết của HDBank trong chiến lược phát triển bền vững. Điều này không chỉ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng xanh mà còn huy động nguồn vốn trung và dài hạn từ trái phiếu xanh để hỗ trợ các dự án mang lại lợi ích môi trường, giảm phát thải CO2 và đồng hành cùng Chính phủ trong mục tiêu đạt trung hòa carbon vào năm 2050”.

TS. Nguyễn Hoàng Hiệp, Chuyên gia Kinh tế và biến đổi khí hậu, nhận định các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ và xây dựng kế hoạch ESG. Việc các ngân hàng dẫn dắt và lan tỏa yếu tố xanh qua nguồn vốn sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong các vấn đề quan trọng như biến đổi khí hậu và công bằng xã hội, phục vụ các hoạt động phát triển xanh của các doanh nghiệp.

Ngoài ra, trái phiếu xanh cũng tạo cơ hội cho các nhà đầu tư xây dựng danh mục đầu tư an toàn, đáp ứng nhu cầu cân bằng giữa lợi nhuận và đóng góp cho sự phát triển bền vững.

Mặc dù có nhiều tín hiệu tích cực, thị trường trái phiếu xanh Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Việc hoàn thiện khung pháp lý về phân loại xanh và xác nhận dự án xanh, cũng như nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và nhà đầu tư về lợi ích của trái phiếu xanh, là những yếu tố quan trọng để thị trường phát triển bền vững.

Tuy nhiên, với những bước đi mạnh mẽ của các NHTM, cùng với sự hỗ trợ từ NHNN và các tổ chức quốc tế, thị trường trái phiếu xanh Việt Nam hứa hẹn sẽ có những bước phát triển vượt bậc trong tương lai, góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh và bền vững của đất nước./.